دانشگاه تربیت مدرس دانشکده علوم زیستی پایان نامه ی دوره کارشناسی ارشد بیوشیمی بررسی نقش پپتید C هشت اسید آمینه ای در ایجاد تا خوردگی انسولین بالغ دانشجو مژده ولی نژاد استاد راهنما دکتر بهاره دبیرمنش استاد مشاور دکتر خسرو خواجه بهمن 1401 چکیده بیماری دیابت پنجمین علت مرگ و میر در اغلب کشورهای جهان می باشد به طوریکه بر طبق گزارش سازمان بهداشت جهانی WHO افزایش مبتلایان به دیابت از ۱۰۸ میلیون در سال ۱9۸۰ به ۴۲۲ میلیون در سال ۲۰۱۴ رسیده است که پیش بینی می شود آمار مبتلایان در سال ۲۰۳۵ به ۵9۲ میلیون برسد. علاوه بر این آمار جهانی شیوع بیماری دیابت طی دهه اخیر در ایران ۳۵ درصد افزایش یافته است به طوریکه ۱۰ درصد کل هزینه های بهداشت و درمان کشور صرف بیماری دیابت می شود. با این وجود در ایران با مشکلاتی از جمله تحریم، خروج ارز، انتقال مواد و غیره مواجه هستیم که منجر به کمبود این دارو می شود. گلارژین با نام تجاری لانتوس یکی از آنالوگ های انسولین با ۲۴ ساعت تاثیر یکنواخت می باشد که دارای ۵۳ آمینواسید با وزن مولکولی ۶۰۶۳ دالتون است. افزودن دو اسیدآمینه آرژنین اضافی در C ترمینال زنجیرهB و تغییر اسیدآمینه آسپارژین به گلایسین در A21 منجر به تغییر pH از 4/5 به 7/6 شده است. این پروتئین دارویی ابتدا بصورت پروانسولین تولید میشود که دارای سه پپتید A و B و C است. پس از تاخوردگی صحیح، پپتید C توسط پروتئازها هضم و انسولین بالغ شکل می گیرد.C پپتید دارای 35 اسیدآمینه است که نقش آن به وضوح مشخص نشده است اما در بعضی از مطالعات به اهمیت اسیدآمینه های اول و آخر آن اشاره کرده اند و در تا خوردگی صحیح نقش دارد. در پروژه پروتئین گلارژین در تیم تحقیقاتی ما چندین سازه طراحی شد که در این پروژه سازه با پپتید C کوتاه شده بررسی شد و تاثیر آن بر فولدینگ ، در مقدار کل بیان، میزان بیان محلول و سهولت برش توسط پروتئازها مشاهده و بررسی شده است . به همین منظور سازه ای طراحی شد و سپس ژن آن بهینه، سنتز و کلون آن در وکتور بیان pET26 انجام شده و متعاقبا به باکتری Ecoli Bl21 (DE3) ترنسفورم شد. سپس شرایط مختلف بیانی (میزبان،محیط،دما،زمان،IPTG،OD) امتحان شد و بهترین حالت (میزبان شافل، محیط LB ، دما ◦30 ،زمان 8ساعت ، IPTG 5/0mM ، 6/0(OD انتخاب گردید. تخلیص سومو پروگلارژین با روش کروماتوگرافی تمایلی نیکل-سفارز انجام شد و پروتئین در ایمیدازول 350 میلی مولار ، تریس 40 میلی مولار و NaCl300 میلی مولار از ستون خارج شد. تگ سومو متصل به سومو پروگلارژین توسط آنزیم سوموپروتئاز(20میکرولیتر سوموپروتئاز 200 میکروگرم در میلی لیتر در دمای ◦37 به مدت 3 ساعت) جدا گردید.
کلمات کلیدی: انسولین گلارژین، سوموپروتئاز، پپتیدC فهرست مطالب عنوان صفحه فصل 1 1-1پروتئین دارویی 12 1-2 فن آوری DNA نوترکیب 12 1-3 دیابت 15 1-3-1 دیابت نوع 1 15 1-3-2دیابت نوع 2 16 1-3-3 میزان شیوع بیماری دیابت در ایران و جهان 17 1-4 انسولین 17 1-4-1 ساختار پروتئین 18 1-4-2 اثرات فیزیولوژیک…….. 20 1-4- 3 انواع انسولین 22 1-4-3-1-انسولین گلارژین 23 1-4-3-2ساختار پروتئینی 24 1-4-3-3 مکانیسم اثر انسولین گلارژین 25 1-4-3-4 قلم های تزریقی قابل حمل انسولین گلارژین 26 1-4-3-5مقدار مصرف انسولین گلارژین 26 1-4-3-6 عوارض جانبی 27 1-5 دنباله های تمایلی 27 1-5-1 مزیت دنباله تمایلی 28 1-5-2مضرات دنباله تمایلی 30 1-5-3تگ های مورد استفاده جهت افزایش بیان، حلالیت و تخلیص 30 1-5-3-1 دنباله تمایلی SUMO 31 1-6 مروری بر تحقیقات گذشته 33 1-7هدف از انجام مطالعه 35 فصل 2 2-1 مادههای شیمیایی 38 2-2 انواع سویههای باکتریایی استفاده شده 38 2-2-1 باکتری E.coli سویه DH5α 39 2-2-2 باکتری E.coli سویه Bl.21 39 2-2-3 باکتری E.coli سویه Bl.21 39 2-3 پلازمید های مورد استفاده 40 2-3-1 ساختار وکتور pET26b(+) 40 2-4 محیطهای کشت مورد استفاده 41 2-4-1 محیط لوریا برتانی مایع 41 2-4-2 محیط لوریا برتانی جامد 42 2-4-3محیط حاوی گلیسرول 43 2-4-4 محیط کشت M9 43 2-5 محلولها و بافرها 44 2-5-1 طرز تهیه بافر TE 44 2-5-2 طرز تهیه TAE 10x 44 2-5-3 الکترو فورز ژل آگارز DNA 45 2-5-3-1طرز تهیه ژل آگارز(1%) ..45 2-5-3-2 طرز تهیه بافر الکتروفورز TBE (پنج برابر) ..46 2-5-3-3 بافر لود کننده (شش برابر) .46 2-5-3-4 اتیدیوم بروماید ....46 2-5-3-5 نشانگر مولکولی DNA .47 2-6 الکتروفورز پروتئینها به روش SDS_PAGE .47 2-6-1محلول استوک 30% آکریل آمید_ بیس آکریل آمید 48 2-6-2 آمونیوم پرسولفات (APS)10% 48 2-6-3 بافر ژل پایین 49 2-6-4 بافر ژل بالا 49 2-6-5 محلول TEMED (10%) 49 2-6-6بافر تانک 50 2-6-7 بافر نمونه (5X) 50 2-6-8 محلول رنگ آمیزی کوماسی بریلیانت بلو بر روی ژل 51 2-7 مراحل انجام پژوهش ....51 2-7-1 بهینه سازی ژن پروگلارژین در باکتری E.Coli 52 2-7-2 ترانسفرم کردن وکتور نوترکیب در سویه باکتریایی BL21 جهت کلونینگ 52 2-7-3 تهیه سلول مستعد 52 2-7-4 انتقال پلازمید به درون سلول باکتری به روش شوک حراراتی 53 2-7-5 غربال کردن کلونیهای واجد پلازمید نوترکیب 54 2-7-6 استخراج پلازمید 55 2-7-7 برش پلازمید نو ترکیب pET26b توسط دو آنزیم NdeI و XhoI 55 2- 7-8بهینه سازی کردن بیان ژن در باکتری BI.21(DE3) 56 2-7-9 بیان ژن پروگلارژین و تایید آن توسط SDS-PAGE 56 2-7-10 وسترن بلات 57 2-7-10 -1آماده سازی بافر های مورد نیاز 57 2-7-11 لیز سلول باکتری توسط روش sonication 59 2-7-12 تخلیص پروتئین توسط ستون تمایلی نیکل _ سفارز 59 2-7-13 دیالیز 60 2-7-14 آماده سازی کیسه دیالیز 60 2-7-15دیالیز پروگلارژین 61 2-7-16 تعیین غلظت پروتئین به روش بردفورد 61 2-7-17 الکتروفورز پروتئینها به روش SDS_ PAGE 62 2-7-17 برش فیوژن پروتئین پروگلارژین توسط آنزیم سومو پروتئاز 63 فصل 3 3- 1کلونینگ ژن پروگلارژین ....66 3-1-1 طراحی و ایجاد ترادف بهینه شده ژن پپتیدE.coli BI.21 (DE3) 66 3-1-2 انتقال وکتور pUC57 حاوی ژن به سویه باکتری DH5α 68 3-1-3 استخراج پلازمید 69 3-1-4 برش ژن پروگلارژین توسط دو آنزیم برشگر NdeI و XhoI از پلازمید PUC57 70 3-1-5 اتصال قطعات ژن مورد نظر به وکتور بیانی(+pET26b( 71 3-1-6 انتقال وکتور pET21a(+) حاوی ژن آمیلوئیدبتا به سویه باکتری E.coli BL.21 (DE3) 72 3-1-7 استخراج پلازمید 73 3-1-8 تایید حضور وکتور نو ترکیب توسط هضم آنزیمی دو گانه 74 3-1-9 بررسی توالی ژن انتقال یافته به سویه(DE3) E.coli BL21 74 3-2بیان پروتئین انسولین پروگلارژین همراه با پپتید C کوتاه شده و دنباله SUMO در میزبان E.coli BL21 ...75
3-2-1 بیان پروتئین انسولین پروگلارژین همراه با پپتید C کوتاه شده و دنباله SUMO در میزبان شافل ...79
3-3 تخلیص پروتئین پروگلارژین 80 3-4 تعویض بافر(دیالیز) ....81 3-5 برش فیوژن پروتئین پروگلارژین ...82 فصل 4 4-1 بحث 85 4-2 نتایج 89 4-2-1 کلون ، بیان ، تخلیص و برش پروتئین پروگلارژین 89 فصل5 منابع 92 فهرست شکلها شکل1-1 تبدیل ساختار پروانسولین به انسولین بالغ 18 شکل1-2 19 شکل1-3 ساختار خطی پروتئین انسولین 20 شکل1-4 21 شکل1-5 انواع مختلف انسولین 23 شکل1-6 داروی ضد دیابت انسولین 24 شکل1-7 ساختار انسولین گلارژین ...25 شکل1-8 انواع دنباله های تمایلی 28 شکل2-1 نقشه ژنی پلازمید pET26b و جایگاه های برش آن 41 شکل2-2 نشانگر DNA .47 شکل3-1 نمای کلی از توالی نوکلئوتیدی ژن پروگلارژین 66 شکل3-2 توالی نوکلئوتیدی ژن پروگلارژین 67 شکل3-3 بررسی جایگاه برش Nde1 و Xho1 توسط NEB cutter 67 شکل3-4 محیط کشت LB آگار 68 شکل3-5 نقشه ژنی وکتور pUC57 69 شکل3-6 تصویر ژل الکتروفورز پلازمید نوترکیب pUC57 حاوی ژن پروگلارژین 70 شکل 3-7 تصویر ژل هضم دوگانه با آنزیم های محدود کننده Nde1 و Xho1 ..71 شکل3-8 پلازمید pET26b خطی شده 72 شکل 3-9- سلول های ترنسفورم شده حاوی پلازمید pET26b 73 شکل3-10 کروماتوگرام حاصل از توالی یابی ژن پروگلارژین 74 شکل3-11 ژل بیان SDS-PAGE ... 76 شکل3-12 ژل بیان SDS-PAGE. 77 شکل3-13 ژل بیان SDS-PAGE. 78 شکل3-14 ژل بیان SDS-PAGE. 79 شکل 3-15 ژل بیان SDS-PAGE .80 شکل 3-16 ژل SDS-PAGE فرایند خالص سازی .81 شکل 3-14 ژل SDS-PAGE برش پروگلارژین ...82 شکل3-15 تایید هویت پروگلارژین توسط تکنیک وسترن بلات 83 فهرست جدولها جدول2-1 ترکیب محیط کشت LB 42 جدول 2-2 ترکیب محیط کشتM9 43 جدول 2 3 ترکیب بافرTE 44 جدول 2 4 ترکیب بافر TAE 44 جدول 2 5 ترکیب استوک اکریل آمید 48 جدول 2 6 ترکیب آمونیوم پرسولفات %10 48 جدول 2 7 ترکیب بافر ژل پایین 49 جدول 2 8 ترکیب بافر ژل بالا 49 جدول 2 9محلول TEMED (%10) 50 جدول 2 10 ترکیب بافر الکترود 50 جدول 2 11ترکیب بافر نمونه (5X) 51 جدول 2 12طرز تهیه محلول رنگ بر ژل 51 جدول 2 13ترکیب مواد مورد استفاده برای هضم پلازمیدی pET26b(+) 55 جدول 2 14ترکیب بافرتانک برای 1 لیتر 57 جدول 2 15ترکیب بافر شست و شو 58 جدول 2 16تهیهی استانداردهای پروتئینی به منظور تعیین غلظت نمونههای مجهول 62 فصل اول مقدمه 1-1-پروتئین های دارویی پروتئین ها زنجیره بلندی از اسید آمینه ها می باشند و پایه حیات را تشکیل میدهند که سلولهای بدن ما برای عملکرد درست به آن نیاز دارند. حدود ۲۰ اسید آمینه وجود دارد که میتوان با میلیونها روش مختلف برای ساخت میلیونها پروتئین متفاوت که هر یک عملکرد خاصی در بدن دارند، مرتب کرد. ساختار و عملکرد بدن ما به پروتئین وابسته است و تنظیم فعالیت سلولها، بافتها و اندامهای بدن، بدون وجود پروتئین امکانپذیر نیست. از جمله کاربرد های حیاتی پروتئین در بدن می توان به فرآیندهای بیولوژیک، انتقال مواد به درون سلول و بیرون از آن، تشکیل رسپتورها، تسریع واکنش های بیوشیمیایی و فرآیند سیگنالینگ، فعالیت آنزیمی به منظور کاتالیز فرایند، شناسایی میکروب ها و سلولهای سرطانی، انتقال موادی مانند گازهای تنفسی اشاره کرد [1] [2].
پیشرفت های زیاد در صنعت داروسازی باعث ارزش و افزایش تعداد دارو های پروتئینی در بازار شده است بطوریکه بیش از ۲۳9 پروتئین به عنوان دارو قابل تایید بوده که این آمار نشان دهنده ی پتانسیل درمانی پروتئین ها به عنوان دارو برای مقابله با بیماری ها است و نقش مهمی را در صنعت داروسازی دارد[3] [4] .
از دیدگاه پزشکی نوین زمانی که هر کدام از این مولکول های حیاتی و یا پروتئین ها دچار تغییراتی شوند که کارآیی آنها تغییر نماید، باعث ناهنجاری هایی در سیستم بیولوژی و یا موتاسیون آنها می شود. از نظر دیدگاه درمانی ، این امر امکان ورود و بکارگیری بسیاری از مولکول های درمانگر پروتئینی جدید را همراه دارد.
پروتئین های درمان کننده نسبت به مولکول های کوچک دارویی دارای مزایای ویژه ای هستند [5][6]. این پروتئین ها اغلب دارای عملکرد اختصاصی و پیچیده ای هستند که از این نظر نسبت به مواد شیمیایی ساده دارای مزیت هایی نیز می باشند. از آنجایی که داروهای پروتئینی دارای عملکرد بسیار اختصاصی می باشند ، بر روی سایر فرآیندهای بیولوژیک غیر مرتبط اثر منفی نمی گذارند و از این نظر کمتر دارای عوارض جانبی خواهند بود[7] [8]. مزیت هایی که برای پروتئین های درمانگر وجود دارد ، باعث دور نمای اقتصادی بسیار مهمی برای آنها نسبت به داروهای متداول شده است. اکثر داروهای پروتئینی حاصل فناوری DNA نوترکیب می باشد به جز مواردی مانند آنزیم های پانکراس و یا مهار کننده های آلفا-۱-پروتئاز که از استخراج بافت های حیوانی و پلاسمای انسانی بدست می آید. سیستم های بیولوژیکی که از آنها پروتئین های نوترکیب بدست می آیند عبارت اند از انواع باکتری ها، مخمرها، سلول های جانوری و حشرات و سلول هایی که حاصل از حیوانات دستکاری شده ژنتیکی هستند[9].
که در این بین، باکتری های E.coliدارای بیان بالایی از پروتئین های هترولوگ می باشد که به سرعت رشد کرده و دارای هزینه های تولید بسیار پایینی است که نسبت به سایر سیستم ها بسیار قابل توجه می باشد[7] [10]. بطور کلی تحقیقاتی بر مبنای جدا سازی ژن تولید کننده انسولین انسانی وجود دارد که آن را در E.coli به نوعی با مهندسی ژنتیک وارد می کنند که سبب تولید انسولین انسانی از طریق فناوریDNA نوترکیب خواهند شد. در نهایت این فناوری موجب تهیه صنعتی انسولین انسانی با مزایای کم هزینه تر و در دسترس تر و با حالت خطر کمتر و با ایمنی زایی همراه بشود. این فراورده در سال ۱9۸۲ توسط FDA تایید شد. پروتئین های نوترکیب نسبت به سایر پروتئین ها دارای مزیت هایی هستند. یکی از این مزیت ها آن است که نسخه کپی شده و بازنویسی شده از ژن انسانی میتواند همانند دقیقی از ترکیب طبیعی بدن باشد و بطور اختصاصی عمل نماید و نسبت به آن نیز واکنش ایمنی کمتری در بدن داشته باشد .ثانیا پروتئین های نوترکیب بطور موثرتر و با هزینه کمتری و با فراوانی بیشتری تولید می گردند[11][12].
1-2- فن آوری DNA نوترکیب تکنولوژی DNA نوترکیب مجموعه ای از تکنیک های مرتبط با DNA می باشد که با وارد شدن به عرصه دانش بیولوژی در اوایل دهه ۱97۰میلادی، انقلابی در تحقیقات علوم پایه زیستی و نیز بیوتکنولوژی ایجاد کرده. تکنیک همانند سازی ژن هسته مرکزی تکنولوژی DNA نوترکیب را تشکیل داده که با استفاده از آن می توان یک ژن بیگانه را در یک سلول زنده کپی و تکثیر کرد و سپس با بیان آن، پروتئین مرتبط با آن ژن را که اصطلاحا پروتئین نوترکیب نامیده شده ، در مقادیر زیاد تولید می شود[13].
کلون سازی شامل جداسازی قطعه موردنظر از DNA و تکثیر دادن نسخه های متعددی از آن در یک ارگانیسم (معموال یک باکتری) است که طی دوره ای طولانی در آزمایشگاه قابلیت رشد دارد. این کار به منظور تولید مقادیر نسبتا بالایی از قطعه مورد نظر است که امکان تجزیه و تحلیل ساختار و عملکرد آن را فراهم می کند[14]. با استفاه از این تکنیک، توالی خاصی از DNA به نام DNA نوترکیب تولید شده است. در اوایل دهه ۱97۰ تشخیص داده شد که میکروب های معینی واجد آنزیم هایی به نام آنزیم های محدود کننده هستند که قادر می باشند DNA را در یک ناحیه خاص برش دهند.این بخش های بریده شده در فرآیند های بعدی برای ساختن مولکول های DNA نوترکیب مفید هستند. این خاصیت آنزیم های محدود کننده در فناوری DNA و کاربرد آن در ژنتیک پزشکی نقش دارند[13][15]. به طور کلی پیشرفت چشم گیری را در چند دهه ی اخیر از پروتئین های نوترکیب مشاهده می کنیم.کشور های پیشرفته از جمله آمریکا، کانادا، کشور های اتحادی ی اروپا و کره جزء کشور هایی محسوب می شوند که در زمینه ی تحقیق و پژوهش و تولید محصوالت زیست فن آوری از جمله پروتئین های نوترکیب هزینه های بسیار زیادی را صرف کرده اند و در نتیجه سود فراوانی را از این راه بدست آورده اند. بسیاری از دانشمندان معتقد هستند که قرن اخیر، قرن شکوفایی فن آوری زیستی است و آن را عامل دومین انقالب سبز در آینده به حساب می آورند . همانطور که مشاهده می شود در دو دهه ی اخیر تکنولوژی DNA نوترکیب نقش بسیار مهمی را در تولید واکسن ها و دارو ها داشته است.
ایجاد DNA نوترکیب یک فرایند آزمایشگاهی می باشد که این تکنیک به همراه تکنیک PCR به طور مستقیم برای کپی کردن قسمتی از توالی DNA مورد نظر استفاده می شود. دو تفاوت بنیادی بین این روش ها وجود دارد. در ایجاد DNA نوترکیب تکثیر DNA در داخل سلول زنده اتفاق میافتد در حالی که در PCR ، تکثیر DNA در داخل لوله آزمایش انجام می شود. تفاوت دیگر این است که در تکنیک DNA نوترکیب قطعه مورد نظر از جایی بریده شده و به جای دیگری متصل می شود در حالی که در PCR از روی یک توالی خاص کپی و تکثیر می شود.
در فن آوری DNA نوترکیب با استفاده از آنزیم های محدودکننده، قطعه ی مشخصی از DNA را برش و در نهایت به هم متصل می کنند. توالی مربوط به DNA در داخل وکتور قرار می گیرد و به همین طریق DNA وارد میزبان شده و توسط آن حمل می شود. بعد از اطمینان از انتقال با توجه به روش های گفته شده، فرآیند نسخه برداری و بیان از ژن مورد نظر آغاز خواهد شد.
محصولات نوترکیب ، محصولاتی هستند که با استفاده از دست کاری های ژنتیکی، تغییراتی را در DNA موجودات مختلف به وجود آورده که این فرآیند ها باعث تحوالت عظیمی در نوع و تنوع محصوالت دارویی می شود بطوریکه امروزه ما شاهد مصرف فرآورده های دارویی نوترکیب با وزن مولکولی بالا به جای مولکول های شیمیای کوچک هستیم. روش های بکارگیری شده در تولید پروتئین های نوترکیب امکان تولید بسیاری از مولکول های حیاتی مانند داروها، انسولین، هورمون ها و همینطور واکسن را فراهم کرده است.برای تولید پروتئین های نوترکیب از تکنیک های کلونینگ مولکولی استفاده می شود که در آن ژن مورد نظر توسط پلازمید به عنوان حامل هایی وارد باکتری مشخصی شده و همراه با آن تکثیر می شود و پروتئین مورد نظر نیز همراه با سایر پروتئین های باکتری بیان می شوند. سپس با روش های مختلفی از جمله کروماتوگرافی ستونی ، پروتئین ها خالص شده و خصوصیات آن ها از لحاظ فعالیت های ساختمانی و بیولوژیکی مورد بررسی قرار می گیرد.
سیستم های بیولوژیکی مختلفی وجود دارد که از آن ها پروتئین های نوترکیب حاصل خواهد شد که عبارت اند از انواع مختلفی از باکتری ها، سلول های جانوری و گیاهی، مخمرها، حشرات و سلول های حاصل از حیوانات دستکاری شده ژنتیکی. روش دیگری نیز وجود دارد که می توان فراورده های اصلاح شده ی پروتئین ها را بدست آورد که شامل فسفوریلاسیون ، تجزیه ی پروتئولیتیک و بهینه کردن آن ها بر مبنای گلیکوزیله کردن می باشد . به دلیل اینکه باکتری ها نمی توانند واکنش های گلیکوزیله شدن را انجام دهند لذا بر این مبنا هر یک از تغییرات فوق می توان پروتئین اصلاح شده ای با مزایای بیش تری را به دست آورد. مولکول انسولین اولین دارویی بود که بر مبنای آن تمایل به تغییرات و بهینه سازی آن ایجاد شد. انسولین حاصل استخراج و خالص سازی از پانکراس بود و این نوع فرآورده ها حداقل سه مشکل را به دنبال داشت. اول آنکه محدودیت حیوانی برای استخراج آن ها وجود دارد. دوم، هزینه ی این نوع استخراج از حیوان زیاد بوده و نیازمند صرف وقت می باشد و سوم، در برخی مواقع نسبت به این نوع فرآورده ها حساسیت همراه پاسخ عدم تحمل پذیری همراه بوده است[16]. این محدودیت ها باعث شده تا تحقیقات بر مبنای جداسازی ژن تولیدکننده ی انسولین انسانی حاصل شود و سپس آن را درE.coli به نوعی با مهندسی ژنتیک وارد نمایند که سبب تولید انسولین انسانی از طریق فن آوری DNA نوترکیب شوند. در نهایت این فن آوری موجب تهیه ی صنعتی انسولین انسانی با مزایای کم هزینه تر و در دسترس تر و با خطر کم تر ایمنی زایی همراه می شود[17].
1-3- دیابت دیابت قندی یا مرض قند ، بیماری است که در آن مقدار ترشح انسولین کمتر از میزان لازم برای طبیعی نگه داشتن قند خون است. انسولین ماده ای است که در بدن تمام افراد سالم توسط بخشی از غدد لوزالمعده ساخته و به داخل جریان خون ریخته می شود. این ماده در سوخت و ساز مواد نشاسته ای و قند های ساده و در نتیجه تنظیم قند خون نقش مهمی دارد. بنابراین کاهش نسبی آن در جریان دیابت ، منجر به افزایش قند خون می شود که در صورت عدم کنترل و تنظیم آن در حد مناسب منجر به آسیب اندام انتهایی، اختلال عملکرد و نارسایی در اندام ها و بافت ها از جمله شبکیه، کلیه، اعصاب، قلب و عروق خونی می شود.
همچنین دیابت را می توان گروهی از بیماری های متابولیک دانست که به دلیل عدم تولید، ترشح یا عمل هورمون انسولین ، توانایی بدن در استفاده و سوخت و ساز کامل گلوکز کاهش یافته که به عنوان حالت هیپرگلیسمی در حالت ناشتا یا بعد از غذا تعریف می شود.
دیابت را می توان به 2 نوع اصلی دیابت نوع 1 و2 دسته بندی کرد. 1-3-1 دیابت نوع 1 دیابت نوع 1 که به عنوان دیابت خود ایمنی نیز شناخته می شود، یک بیماری مزمن است که با کمبود انسولین به دلیل از دست دادن سلول های بتا پانکراس مشخص می شود و منجر به هایپرگلیسمی می شود. این نوع دربرگیرنده ۵ ۱۰ ٪از انواع دیابت است[18]. اگرچه سن شروع علائم معمولا در دوران کودکی یا نوجوانی است، اما گاهی اوقات علائم ممکن است خیلی دیرتر ایجاد شوند. در این بیماری درمانی در دسترس نیست و بیماران به تزریق مادام العمر انسولین وابسته هستند. روشهای جدید برای درمان انسولین، مانند پمپهای انسولین، پایش مداوم گلوکز و سیستمهای حلقه بسته هیبریدی، در حال توسعه هستند. تشخیص سریع و به موقع این بیماری میتواند از عوارض و مشکلات آینده آن همچون ناراحتی های قلبی، نابینایی و نارسایی های کلیوی پیشگیری کند. البته دیابتی های نوع ۱ علاوه بر انسولین، به ورزش منظم و رژیم غذایی سالم نیز احتیاج دارند[19]][20].
1-3-2 دیابت نوع 2 در این بیماری سلول های بدن به وجود انسولین پاسخ صحیحی نمی دهند و انسولین تولیدی نمی تواند عملکرد طبیعی خود را انجام دهد و منجر به کاهش انتقال گلوکز به کبد، سلول های ماهیچه ای و سلول های چربی می شود که باعث افزایش قند موجود در خون و افزایش تجزیه چربی می شود. در نتیجه این اختلال، سطح گلوکاگون و گلوکز کبدی در طول ناشتایی افزایش می یابد و با یک وعده غذایی جبران نمی شود که با توجه به سطوح ناکافی انسولین و افزایش مقاومت به انسولین، هیپرگلیسمی ایجاد می شود. این بیماری متابولیک از طریق اصلاح سبک زندگی، کنترل رژیم غذایی و کنترل اضافه وزن و چاقی قابل پیشگیری است[21][22].
1-3-3 میزان شیوع بیماری دیابت در ایران و جهان پنجمین علت مرگ و میر در اغلب کشورهای جهان بیماری دیابت شناخته شده است که سبب ایجاد هزینه های بالای درمانی و افزایش مرگ و میر می شود. در ابتدای این بیماری ، با افزایش ورزش، اصلاح رژیم غذایی و مشورت با پزشک میتوان از عواقب آن جلوگیری کرد. نرخ ابتلا به دیابت در سالیان اخیر همراه با افزایش چاقی ، رشد قابل توجهی داشته است[23].
در سال 2010، 25.8 میلیون نفر در ایالات متحده به این بیماری مبتلا بوده اند که 8.3٪ از جمعیت را شامل شده اند. حضور 2 میلیون نفر مبتلای جدید در سال 2010 نشان دهنده ی اهمیت این بیماری در آینده میباشد.فدراسیون بین المللی دیابت (IDF) شیوع کلی دیابت را در سال 2011 ، 366 میلیون نفر تخمین می زند و پیش بینی می شود این میزان تا سال 2030 به 552 میلیون برسد[24].
همچنین گزارش WHO نشان داده است که تا کنون حدود 422 میلیون نفر در جهان مبتلا به دیابت هستند. این ارقام نشان دهنده ی این می باشد که نرخ ابتلا به بیماری دیابت رو به افزایش است که در نتیجه نیاز به داروی انسولین نوترکیب نیز افزایش میابد. علاوه بر آمار جهانی ، با افزایش 35 درصدی بیماری دیابت در ایران روبرو هستیم که افزایش نیاز به داروی انسولین را نیز به دنبال دارد. همچنین این دارو در سال های اخیر جزو پرفروش ترین داروهای بازار ایران بوده است و در نتیجه 10 درصد کل هزینه های بهداشت و درمان کشور صرف این بیماری شده است. از عوارض ناشی از قند خون بالا می توان به بیماری قلبی، سکته ها، ریتینوپاتی دیابتی که بر بینایی اثر می گذارد، نارسایی کلیوی که در آن فرد ممکن است نیاز به دیالیز داشته باشد، و گردش ضعیف خون در دست و پا که ممکن است منجر به قطع عضو شود،، اشاره کرد[25][26].
1-4- انسولین در پستانداران ، انسولین با افزایش جذب گلوکز از خون به ماهیچه ها و بافت چربی ، متابولیسم کربوهیدرات ها و چربی ها را برای حفظ سطح قند خون تنظیم خواهد کرد که در اثر نبود یا کمبود انسولین در خون بیماری دیابت ایجاد میشود[28]. همچنین انسولین را می توان به عنوان مرکز کنترل متابولیسم بدن در نظر گرفت.انسولین در سلول های بتا واقع در جزایر لانگرهانس پانکراس تولید می شود در این حالت طبق شکل 1-1 انسولین به صورت پروانسولین تولید و پس از تغییراتی در ساختار به انسولین تبدیل می شود.
شکل 1-1- تبدیل ساختار پروانسولین به انسولین. انسولین بالغ ابتدا به صورت پرو انسولین بوده که شامل زنجیره A و B و C میباشد و پس از تا خوردگی صحیح ، زنجیره ی C توسط پروتئاز ها هضم و انسولین بالغ شکل میگیرد
انسولین به یک گیرنده ی بسیار اختصاصی روی سطح سلول متصل میشود. این گیرنده ی دایمر متشکل از دو زیرواحد یکسان و گذرنده از غشا به نام های آلفا و بتا است که با یک پیوند دی-سولفیدی به یکدیگر متصل شدهاند.
وقتی انسولین با بخش خارج غشایی این گیرنده برخورد میکند، دو زنجیره آلفا به یکدیگر نزدیک و یک باند تشکیل میدهند و انسولین را در بر میگیرند. این تغییر ساختار، موجب حرکت زنجیرههای بتا میشود که در کنار یکدیگر بخش تیروزینکینازی را ایجاد میکنند. فعالیت تیروزینکینازی، واکنشهای فسفریلاسیون متوالی را در سلول به راه میاندازد که در نهایت منجر به افزایش بیان ژن GLUT-4 می شوند. پروتئین حاصل از بیان این ژن، کانال ورودی گلوکز به داخل سلول را تولید میکند. بنابراین میزان گلوکز داخل سلول زیاد میشود(شکل 1-2)[29].
شکل1-2- انسولین با اتصال به رسپتورهای خود، مسیرهای سیگنالیگ را درون سلول به راه میاندازد . موجب تولید پروتئینها، لیپیدها و گلیکوژن و رشد سلول میشوند.
1-4-1 ساختار پروتئینی انسولین بالغ ابتدا به صورت پرو انسولین بوده که شامل زنجیره A و B و C میباشد و پس از تا خوردگی صحیح ، زنجیره ی C توسط پروتئاز ها هضم و انسولین بالغ شکل میگیرد. انسولین یک پلی پپتیدی با جرم مولکولی 5808 دالتونی با 51 اسیدآمینه می باشد و از سلول های بتا جزایر لانگرهانس که در بخش درون ریز پانکراس قرار دارد ترشح می شود[30]. این هورمون از دو زنجیره A از 21 اسیدآمینه با یک حلقه دی سولفید اضافی بین A6 و A11 تشکیل شده. در حالیکه زنجیره B دارای 30 اسید آمینه است. همانطور که در شکل 1-3 نشان داده شده ، حالت بالغ هورمون این دو زنجیره توسط دو پل دی سولفیدی بین زنجیره ای به یکدیگر متصل شده اند[31].
شکل 1-3 ساختار خطی پروتئین انسولین 1-4-2 اثرات فیزیولوژیک انسولین را میتوان یک هورمون آنابولیک در نظر گرفت چون در فرایندهای ساخت ، ذخیره و برعکس و آزادسازی ترکیبات لازم جهت متابولیسم قند نقش دارد و همچنین بر روی عملکرد سایر هورمونها نیز اثر میگذارد(شکل1-4) [32].
از اثرات انسولین بر بدن میتوان به افزایش گلیکوژنز و کاهش گلیکوژنولیز در ماهیچه و کبد ، کاهش گلیکوژنز در کبد ، افزایش گلیکولیز در کبد و بافت چربی ، کاهش تخریب اسیدآمینهها در کبد ، افزایش ورود گلوکز به سلولها و سنتز پروتئین در عضلات، کبد و بافت چربی ، کاهش لیپولیز ، افزایش لیپوژنزیز و استری شدن اسیدهای چرب در کبد و بافت چربی و تنظیم تولید میزان کافی سروتونین اشاره کرد[33][34].
شکل1-4- اقدامات متابولیک عمده انسولین به اینصورت است که انسولین تولید گلوکز کبدی را سرکوب وجذب گلوکز در عضالت را تحریک می کند ، همچنین لیپولیز بافت چربی و ترشح اسید چرب را در جریان خون سرکوب می کرده است و آپولیپوپروتئین B-100و ترشح تری گلیسیرید کبدی را سرکوب می کند ، فعالیت لیپوپروتئین لیپاز را در بافت چربی تحریک می کند و از تجزیه پروتئین جلوگیری می کند. عمل کافی انسولین در لیپولیز بافت چربی از مقاومت به انسولین ناشی از اسید چرب در سلولهای β ، ماهیچه ها و کبد جلوگیری می کند[35].
1-4-3- انواع انسولین انواع مختلفی از انسولین وجود دارد که بر اساس شروع اثر، اوج اثر و طول اثر به 4 دسته گروه بندی میشوند که در شکل 1-5 نشان داده شده است[36].
انسولین هایی که دارای عملکرد سریع در خون هستند ؛ از جمله لیسپرو ( هومالوگ ) ، آسپارت (نوولوگ) و گلایزین می باشند . این دسته از انسولین ها نیاز به وعده های غذایی خوراکی همزمان با تزریق را پوشش می دهند این نوع انسولین اغلب با انسولین طولانی مدت استفاده می شوند[37][38] . انسولین هایی که کوتاه مدت هستند شامل ولوسین ، که این انسولین که وعده های غذایی خورده شده را طی 30-60 دقیقه پوشش می دهند[39] . انسولین هایی با عملکرد متوسط که شامل NPH که این انسولین حدود نیمی از روز یا یک شب نیاز انسولین را تحت پوشش خود قرار می دهند [40].
انسولین هایی با عملکرد طولانی مدت هستند که شامل انسولین گلارژین (لانتوس) ، دزمیر (لومیر ) ، Degludec می باشد که این دسته از انسولین تقریبا یک روز کامل را پوشش می دهند[41] .
از میان انواع انسولین ، گلارژین به دلیل اثر طولانی مدت ، عملکرد بالا و همینطور کمتر بودن خطر هایپوگلایسمی دارای اهمیت و کاربرد بیشتری می باشد[42].
شکل1-5 انواع مختلف انسولین 1-4-3-1- انسولین گلارژین انسولین گلارژین که با نام های Lantus و دیگر نام ها به بازار عرضه می شود، یک انسولین طولانی اثر است که در مدیریت دیابت نوع یک و دو استفاده می شود [25]. این دارو به طور معمول به عنوان انسولین طولانی مدت کاربرد دارد. انسولین گلارژین که در شکل 1-6 نشان داده شده است، یک بار در روز و به صورت تزریق زیر جلدی استفاده می شود و اثرات آن معمولاً یک ساعت پس از استفاده شروع می شود. با توجه به تغییراتی که در انسولین گلارژین ایجاد شده ، منجر به 24 ساعت اثر بدون پیک و کنترل قندخون می شود که میزان بروز هایپوگلایسمی شبانه را کاهش میدهد[43][44].
شکل1-6 داروی ضد دیابت انسولین 1-4-3-2- ساختار پروتئینی انسولین گلارژین دارای 53 اسید آمینه با وزن مولکولی 6063 دالتون میباشد [26]. در این انسولین که با نام تجاری لانتوس شناخته شده ، دو اسیدآمینه آرژنین اضافی در Cترمینال زنجیره B و یک تغییر اسید آمینه از آسپارژین به گلایسین در زنجیره A21 در مقابل انسولین عادی وجود دارد که در شکل1-7 مشاهده می کنید. این تغییرات منجر به تغییر نقطه ایزوالکتریک از pH 5.4 ( انسولین انسانی ) به pH 6.7 ( انسولین گلارژین انسانی ) میشود. این پروتئین در pH فیزیولوژیکی بافت زیرجلدی که کمتر محلول است و در شرایط کمی اسیدی ، محلول تر میشود[44]. گلارژین یک محلول شفاف در pH 4 است اما پس از تزریق زیرجلدی در pH فیزیولوژیکی 7 رسوب ایجاد میکند. ساختار فیزیکی هگزامر انسولین با یون روی میتواند بر مکانیسم بار و سنیتیک و جذب و انحلال آن تاثیر بگذارد. در نتیجه تزریق زیرجلدی انسولین گلارژین به عنوان جذب دیرهنگام و طولانی مدت از محل تزریق دیده می شود. این تغییرات در آن منجر به 24 ساعت اثر بدون پیک و کنترل قندخون خوب گردید که میزان بروز هایپوگلایسمی شبانه را کاهش میدهد[44][45].
شکل1-7 ساختار انسولین گلارژین 1-4-3-3- مکانیسم اثر انسولین گلارژین انسولین گلارژین با تحریک برداشت گلوکز محیطی (به ویژه عضلات اسکلتی و بافت های چربی) متابولیسم گلوکز را تنظیم می کند. ضمنا تولید گلوکز در کبد را مهار می کند [46]. از نظر فارماکودینامیک شروع اثر انسولین گلارژین تقریبا 9۰ دقیقه می باشد و طول مدت اثر ندارد این خصوصیت سبب می شود که با مصرف انسولین گلارژین ریسک وقوع کاهش قند خون، کاهش یابد . و بررسی آن از نظر فارماکوکینتیک به اینصورت است که فرایند جذب انسولین گلارژین نسبت به انسولین NPH طولانی تر است[47]؛ و شروع اثر انسولین گلارژین در تزریق زیرجلدی آهسته می باشد و طول مدت اثر آن ۱۲ تا ۲۴ ساعت است. انسولین گلارژین (انسولین لانتوس) در کبد، طحال، کلیه ها و عضلات متابولیزه می شود[48].
1-4-3-4- قلم های تزریقی قابل حمل انسولین گلارژین قلم انسولین که وسیله ای مناسب برای تزریق انسولین و مدیریت دیابت می باشد ، جهت سهولت در تزریق مکرر زیر جلدی انسولین گلارژین بسیار پر کاربرد است. قلم های انسولین گلارژین دارای نوک های قابل تعویض می باشند که بر اساس فرمولاسیون های مختلف ، قلم های متناسب با آنها در دسترس می باشد. این فرمولاسیون ها شامل انسولین رگولار ، لیسپرو ، آسپارت ، NPH و گلارژین می باشد. قلم انسولین به دلیل سبک بودن ، قابل حمل بودن و تزریق راحت توجه زیادی را در افرادی به خودش جلب کرده است[49].
1-4-3-5- مقدار مصرف انسولین گلارژین انسولین گلارژین ، یک انسولین طولانی مدت است که برای درمان کودکان مبتلا به دیابت نوع 1 و بزرگسالان مبتلا به دیابت نوع 2 برای کنترل قند خون بالا استفاده می شود. انسولین گلارژین که معمولا به صورت زیرجلدی تزریق می شود ، هر روز در زمان معینی به صورت تک دوز مصرف می شود که 30 تا 50% نیاز روزانه بیمارکنترل خواهد شد[44]. میزان دوز انسولین تزریقی با توجه به مشخصاتی از فرد مانند وزن بدن، فعالیت فیزیکی ، حساسیت انسولین و میزان چربی بدن تعیین می شود.
1-4-3-6- عوارض جانبی از عوارض جانبی انسولین گلارژین می توان به احساس سردی ، عرق سرد ، ضربان قلب سریع ، گرسنگی ، تشنگی ، تکرر ادرار ، سرگیجه و گیجی ، خارش شدید ، تنفس سریع و پی در پی اشاره کرد[50].
1-5- دنباله های تمایلی دنباله های تمایلی پیشرفت شگرفی را در میانه های سال 1981 نشان داده است که می توان به عنوان دستاورد بزرگی در تخلیص پروتئین ها در نظر گرفت. هدف این روش تخلیص پروتئین مورد نظر است که با اضافه کردن یک دنباله ی تمایلی مربوط به آن در سطح ژنتیکی انجام می شو .بعد از اینکه دنباله ی مورد نظر بیان شد، بصورت اختصاصی به لیگاند مربوطه متصل خواهد شد و در نتیجه تخلیص جز متصل به آن براساس شرایط بهینه شده آسان تر می شود[51]. انواعی از دنباله های تمایلی وجود دارد که می توان به دومین اتصال به کیتین، دومین اتصال به مالتوز، گلوتاتیو ن S- ترانسفرازها و دومین مشابه یوبی کوئیتین کوچک اشاره کرد. اتصال محکم دنباله به لیگاند مورد نظر باعث حذف بخش زیادی از ناخالصی ها و حذف چند مرحله کروماتوگرافی می شود[52].
در پروتئین های دارویی ، حذف این دنباله ها بسیار پر اهمیت می باشد زیرا می تواند بر روی ساختار و عملکرد پروتئین تاثیر بگذارد[53]. انواعی از دنباله های تمایلی را در شکل 1-8 آورده شد. دنباله های تمایلی در افزایش بیان و تخلیص پروتئین تاثیر بسزایی دارند. در میان دنباله های تمایلی نام برده شده می توان به دنباله ی SUMO اشاره کرد که دارای مزیت های بسیار زیادی است. دنباله های تمایلی دارای محدودیت های زیادی هستند؛ که مهمترین آن ها حذف این دنباله از پروتئین مورد نظر است که با هدف به دست آوردن پروتئین طبیعی انجام میشود که معمولا با حذف آنزیمی دنباله از پروتئین هدف جدا شده به وسیله ی یک پروتئاز صورت میگیرد . برای تسهیل این فرایند ترادف هدف پروتئاز مورد استفاده به صورت ژنتیکی بین ترادف پروتئین هدف و دنباله ی تمایلی قرار می گیرد تا حذف دنباله به طور صحیح انجام شود[54].
شکل1-8 انواع دنباله های تمایلی 1-5-1- مزیت دنباله های تمایلی پروتئولیز نقش بسیار مهمی را در هومئوستاز سلول دارد و چون پروتئین های نوترکیب در سلول به عنوان پروتئین های اضافی تلقی می شوند ، این پروتئین ها به محل های پروتئولیز در سلول فرستاده می شود که باعث کاهش بیان پروتئین های نوترکیب می شوند.
یکی از راه های جلوگیری از کاهش بیان ، اتصال دنباله های تمایلی به پروتئین نوترکیب است. اتصال دنباله های تمایلی به پروتئین مورد نظر از تخریب شدن آن جلوگیری می کند و در واقع این دنباله ها انتقال پروتئین های نوترکیب به مکان های دیگر در سلول ها را افزایش می دهند. در نتیجه در محل های غنی از پروتئاز غلظت پروتئین های نوترکیب کاهش میابد[55]. از دیگر فواید دنباله های تمایلی نقش آن ها در تاخوردگی صحیح پروتئین ها و جلوگیری از تشکیل اجسام متراکم می باشد. اگرچه در سیستم های بیانی از باکتری اشریشیاکلای به عنوان اولین انتخاب استفاده می شود اما تعداد زیادی از پروتئین های یوکاریوتی به خصوص آن دسته از پروتئین هایی که دارای باند دی سولفیدی هستند نمی توانند به فرم های فعال و محلول در باکتری بیان شوند. به دلیل اینکه در اثر بیان پروتئین در مقادیر بالا، محیط داخل سلول برای تاخوردگی صحیح مناسب نمی باشند و در نتیجه باعث شکل گیری اجسام متراکم به مقدار زیاد می شود. از دیگر کاربرد های دنباله های تمایلی این است که منجر به افزایش حلالیت پروتئین می شوند، هر چند که مکانیسم دقیق آن ارائه نشده است اما فرضیه هایی در این مورد بیان شده است[56] که یکی از فرضیه ها این است که دنباله ها به عنوان چاپرون در نظر گرفته شده که اتصال آن به پروتئین نوترکیب غیر محلول، منجر به پایداری پروتئین شده و در نتیجه تاخوردگی صحیح پروتئین نوترکیب را افزایش می دهد[57]. دنباله ی یوبی کوئیتین و سومو که حاوی هسته ی هیدروفوب است، می توانند به تاخوردگی صحیح پروتئین هاکمک کنند. از دیگر فواید مهمی که برای دنباله های تمایلی در نظر گرفته می شود، کمک به منظور تخلیص آسان تر پروتئین مورد نظر می باشد. اتصال دنباله های تمایلی به پروتئین نوترکیب مراحل تخلیص را تک مرحله ای می کند.
1-5-2- مضرات دنباله تمایلی یکی از مشکلات بزرگی که در تکنولوژی فیوژن پروتئین وجود دارد، جدا کردن دنباله های تمایلی از پروتئین مورد نظر است. برش دنبال های تمایلی به دلیل مداخله ی این دنباله ها با ویژگی های ساختاری و عملکردی پروتئین دارای اهمیت بسیاری می باشد. در نتیجه محدوده ی عظیمی از روش های مختلف آنزیمی و شیمیایی جهت برش دنباله ها توسعه یافته است. در این دسته از روش ها از یک جایگاه برشی استفاده می کنند که بین دنباله تمایلی و پروتئین نوترکیب قرار گرفته و توسط پروتئاز ها شناسایی می شوند. به طور مثال دنباله تمایلی سومو و یوبی کوئیتین برای اینکه از پروتئین نوترکیب جدا شوند نیاز به پروتئاز اختصاصی خود دارند. سومو پروتئازها ساختار سوم سومو را شناسایی می کنند[58]، در صورتیکه سایر پروتئاز ها پپتید مشخصی را در جهت برش شناسایی می کنند. مزیتی که سوموپروتئاز نسبت به سایر پروتئاز های دیگر دارد در این است که توانایی بالایی را در برش دارند. در واقع با نسبت مولی 5000: 1پروتئاز به پروتئین هدف برای انجام یک برش کافی است. اما امروزه سوموپروتئاز هایی با فعالیت بیشتر نمایان شده است که نسبت مولاری پروتئاز به پروتئین هدف در مورد آن ها 100000: 1 می باشد[58].
1-5-3- تگ های مورد استفاده در جهت افزایش بیان ، حلالیت و تخلیص
در مورد پروتئین های صنعتی، میزان خلوص از اهمیت کمی برخوردار می باشد. اما در مورد پروتئین های دارویی مسئله ی خلوص مسئله قابل چشم پوشی نیست، حتی کوچک ترین آلودگی همراه یک پروتئین دارویی می تواند اثرات جبران ناپذیری را ایجاد کند. خلوص از چند منظر دارای اهمیت می باشد[53]. گاهی حضور یکی از پروتئین های میزبان تولید کننده ی دارو می تواند منجر به واکنش ایمنی از سوی بدن فرد مصرف کننده شود. از طرف دیگر گاهی ممکن است عامل بیماری زا به همراه دارو به بدن بیمار وارد شود که منجر به بیماری و گاهی حتی مرگ فرد بیمار می شود. حتی فرم های ناقص خود پروتئین دارویی مانند فرم های بریده شده یا تجمع یافته ی آن نیز میتوانند موجب ایجاد مشکلاتی برای فرد مصرف کننده شوند. به همین دلیل یکی از مواردی که از طرف سازمان های کنترل کننده به شدت در مورد آن سخت گیری می شود، خلوص داروی مورد نظر می باشد. به طور معمول براساس شرایط فیزیکی و شیمیایی پروتئین چندین مرحله کروماتوگرافی طراحی خواهد شد تا پروتئین از نظر خلوص به حد مطلوبی برسد. یکی از این روش های کروماتوگرافی، کروماتوگرافی تمایلی است .تخلیص یک پروتئین یا آنزیم به شدت می تواند با اتصال یک دنباله ی تمایلی به صورت ژنتیکی تسهیل شود. پروتئین هدف و دنباله به صورت یک پروتئین متصل بیان خواهد شد و با استفاده از قسمت تمایلی می توان آن ها را با کروماتوگرافی تمایلی، تخلیص کرد[54]. در این پروژه ما به طور کلی از یک تگ استفاده کرده ایم. تگ SUMOبه میزان زیادی در افزایش سطح بیان و پایداری پپتید ها و پروتئین ها نقش دارند و به واسطه ی داشتن ۶ آمینواسید هیستیدین در انتهای N-ترمینال آن منجر به تسهیل در تخلیص پروتئین حاصل به وسیله ی ستون نیکل-آگارز در دو مرحله می شود. در واقع این ویژگی های مطرح شده برای تگ SUMO باعث شده که ما در این پروژه از آن استفاده کنیم[58].
1-5-3-1 دنباله تمایلی SUMO پروتئین های سومو در سلول های یوکاریوت به صورت کوالان به پروتئین های خاص اتصال پیدا می کنند. سومولاسیون به عنوان یک فرآیند پس از ترجمه قابل برگشت شناسایی شده که در اکثر فرآیند های سلولی مانند انتقالات هسته ای سیتوپلاسمی[59] ، آپوپتوز، فعال سازی پروتئین [60] و پایدارسازی[61] ، پاسخ به استرس[62] و ... اهمیت دارد. در مخمر تنها یک ژن سومو (smt3) وجود دارد در حالیکه در مهره داران سه خانواده از سومو شناسایی شده است. Herein.SUMO1-3[63] اثبات کرد که دنباله ی تمایلی سومو به میزان زیادی در افزایش سطح بیان و پایداری پپتید ها و پروتئین ها نقش دارند و به واسطه ی داشتن ۶ آمینواسید هیستیدین در انتهای N- ترمینال آن به تخلیص بهتر پروتئین ادغامی کمک می کند و همچنین مطالعات دیگر نشان داده است که سوموپروتئاز محدوده ی وسیعی از پروتئین های ادغامی حاوی سومو را که در E.coli بیان می شوند، برش می دهد. سوموپروتئاز ها ساختار سه بعدی دنباله ی تمایلی سومو را که در انتهای -Cترمینال به پروتئین متصل می شود را شناسایی می کنند. برش بعد از موتیف Gly-Gly در انتهای-C ترمینال سومو سبب تولید یک پروتئین طبیعی و بدون دست کاری در انتهای -Nترمینال می شود که این پروتئین می تواند دوباره خالص شود تا دنباله ی تمایلی سومو حاوی Tag-His و سوموپروتئاز از پروتئین نوترکیب مورد نظر برای اهداف پزشکی و دارویی جدا شود. دنباله ی تمایلی سومو به عنوان یک دنباله با مزایای منحصر به فرد است که باعث افزایش میزان بیان، حلالیت و پایداری پروتئین در میزبان E.coli می شود. ساختار سوم SUMO به طور کاملا اختصاصی در انتهای کربوکسیل توسط آنزیم ۲۸ سوموپروتئاز شناخته شده است و بعد از ترادف گلایسین-گلایسین دچار هضم آنزیمی می شود. محصول حاصل از آنزیم، پروتئین کاملا دست نخورده می باشد. وجود دنباله ی هیستیدینی در انتهای آمینی سومو باعث تسهیل در تخلیص پروتئین حاصل به وسیله ی ستون نیکل-سفارز در دو مرحله می شود. در مرحله اول پروتئین ترکیبی (Glargine+SUMO)از طریق دنباله ی هیسیتیدینی که در انتهای آمین پروتئین سومو وجود دارد به ستون نیکل-سفارز متصل شده و بدین ترتیب تخلیص خواهد شد. در مرحله ی بعد پروتئین ترکیبی در معرض آنزیم سوموپروتئاز قرار می گیرد و هضم آنزیمی صورت خواهد گرفت و قطعه ی سومو از پروتئین گلارژین جدا می شود[[58][64].
1-6- مروری بر تحقیقات گذشته یکی از نوآوریهای بزرگ پزشکی که آن را میتوان همردیف کشف پنیسیلین و سایر اختراعات مهم دارویی دانست، تولید انسولین برای کمک به کنترل سطح قند خون بیماران دیابتی است. دارویی سرنوشتساز که امکان ادامه زندگی بخش عمدهای از بیماران و کاهش صدمات ناشی از افزایش سطح قند خون بدن آنها را فراهم کرده است.
در سال ۱۸۸۹ میلادی، دو تن از محققان دانشگاه استراسبورگ، به نامهای اسکار مینکوفسکی (Oskar Minkowski) و ژوزف ون مرینگ (Josef von Mering)، با هدف بررسی تأثیر پانکراس بر هضم غذا، این عضو را از بدن یک سگ خارج کردند. پس از چند روز ، مگسها روی محل ادرار سگ مذکور جمع شده بودند و همین اتفاق باعث شد که آنها بر روی ادرار سگ آزمایش هایی انجام داده اند و پی بردند بیرون آوردن پانکراس، موجب افزایش قند خون سگ و ابتلای وی به دیابت شده است. سه دهه بعد، تلاش دانشمندان دانشگاه تورنتو، این امر را به وضوح نشان داد.
در سال ۱۹۲۱ میلادی، یک جراح کانادایی به نام فردریک بانتینگ (Frederick G. Banting)، با کمک همکارانش، چارلز بست (Charles Best) و جان مکلئود (John MacLeod)، موفق به جداسازی ترشحات پانکراس و معرفی آن به عنوان یک درمان احتمالی برای بیماری دیابت شدند. نوآوری کلیدی بانتینگ و همکارانش در این بود که دریافتند، به احتمال زیاد ناکامی سایر دانشمندان برای یافتن انسولین و جداسازی آن، به دلیل نابود شدن آنزیمهای آن قبل از استخراج بوده است. بعد از این دهه آزمایش های فراوانی انجام شد که در آخر با معرفی فناور ی DNA نوترکیب در اواخر دهه 1980 ، انسولین انسانی بیوسنتزی تولید شده بود . این انسولین های نوترکیب با استفاده از اشرشیاکلی یا مخمر (Saccharomyces cerevisiae) تولید شده اند. در اولین انسولین های نوترکیب انسانی ، زنجیره های A و B به طور جداگانه تولید شده و سپس برای تولید انسولین ترکیب شده بودند . تلاش های اولیه برای ایجاد اشکال طولانی انسولین درمانی باعث شده بود تا از افزودنی هایی مانند تعلیق روغن و امولسیون لسیتین برای تأخیر در جذب زیر جلد ی استفاده شود.
در سال ۱۹۳۶، هانس کریستین هاگدورن و نورمن جنسن و کشف کردند که با افزودن پروتامین به دست آمده از منی یا غدد تناسلی ماهی قزل آلا رودخانهای نر به انسولین، مدت اثر بخشی انسولین تزریقی طولانی تر خواهد شد. این محلول برای تزریق باید ph خنثی (7) داشته باشد. در سال ۱۹۴۶، کارخانه داروسازی Nordisk موفق به تولید کریستالهای پروتامین و انسولین شد و آن محصول را در سال ۱۹۵۰ به عنوان انسولین NPH به بازار عرضه کرد. مزیت انسولین NPH در این است که میتوان آن را با انسولینهای سریع الاثر تری مخلوط کرد[65].
امروزه تولید انسولین انسانی با فناوری DNA نوترکیب منجر به در دسترس بودن انالوگ های انسولین مانند انسولین گلارژین می شود.
E.coli پرکاربرد ترین میزبان برای تولید پروتئین های نوترکیب و مهندسی متابولیسم است زیرا به راحتی قابل حمل است و هزینه های کمتری برای انکوباسیون دارد و همچنین ژن های E.coli به راحتی قابل دسترسی خواهد بود.
در دهه ۱9۸۰ ، تلاش های اولیه برای ایجاد آنالوگ های طولانی مدت انسولین شامل اضافه شدن بار مثبت به مولکول انسولین ، یا با از بین بردن کربوکسیلات Glu) ،(Asp یا با معرفی لیزین یا آرژنین با استفاده از پیش سازهای انسولین تک زنجیره ا ی شده است. در آماده سازی دی آرژنین ( Arg B32 ,Arg B31) با استفاده از تریپسین از پیش ساز بیوسنتز ، پرو انسولین بدست آمده است . از آنجا که این دو آرژنین در پرو انسولین وجود دارند ، زنجیره B را به پپتیدC پیوند می دهند و در هنگام متابولیسم آن جدا می شوند که حفظ آنها به عنوان یک رویکرد منطقی برای توسعه انسولین طولانی مدت دیده می شود.. انسولین گلارژین دو اسیدآمینه آرژنین اضافی در c ترمینال زنجیره B و یک تغییر اسید آمینه از آسپارژین به گلایسین در زنجیره A21 در مقابل انسولین عادی است که این تغییرات منجر به تغییر نقطه ایزوالکتریک از pH 4/5 (انسولین انسانی) به pH 7/6 (انسولین گلارژین) شده است. گلارژین یک محلول شفاف در pH 4 است اما پس از تزریق زیرجلدی در pH 7 رسوب ایجاد می کند. این تغییرات منجر به این می شود که جذب دیر هنگام و طولانی مدت از محل تزریق دیده شود که منجر به 24 ساعت اثر بدون پیک و کنترل قند خون خواهد شد که بروز هایپوگلایسمی شبانه را کاهش می دهد[66].
1-7- هدف از انجام مطالعه فن آوری DNA نوترکیب دارای اهمیت زیادی می باشد که به دلیل ورود آن به عرصه ی علم، تولید پروتئین های دارویی در مقیاس انبوه و با هزینه ی بسیار کم تری نسبت به روش های قبلی امکان پذیر شد. انسولین پروگلارژین یکی از پرهزینه ترین بخش ها در عرصه ی تحقیقات فن آوری DNA نوترکیب می باشد. با توجه به اهمیت ذکرشده برای این پروتئین، بنابراین ضروری به نظر می رسید که این پروتئین در آزمایشگاه آنزیم شناسی تربیت مدرس تولید شود.
در پروژه پروتئین پروگلارژین چندین سازه به منظور بیان به صورت محلول ، افزایش بیان محلول ، کاهش مراحل تبدیل پروتئین پروگلارژین به گلارژین و بهبود مراحل برش پروگلارژین به گلارژین طراحی شد. سازه مورد نظر در این پروژه، پپتید C کوتاه شده است.حال با توجه به اهمیت بالای نقش پپتید C و تاثیر آن بر فولدینگ صحیح انسولین ، تاثیر آن در مقدار کل بیان، میزان حالت محلول بیان و سهولت برش مشاهده و بررسی شد . پپتید C دارای 35 اسیدآمینه می باشد که زنجیره A و زنجیره B را در پروگلارژین به هم متصل می کند که نقش آن به وضوح مشخص نشده ولی در بعضی از مطالعات به اهمیت اسیدآمینه های اول و آخر آن اشاره ای کرده اند. در این پروژه تاثیر پپتید C کوتاه شده را در مقدار کل بیان، میزان حالت محلول بیان و سهولت برش مشاهده و بررسی شده است . به همین منظور سازه ی طراحی شده بهینه، سنتز و کلون آن در وکتور بیان26 pETانجام شده است و متعاقبا به باکتری E.coli مناسب ترنسفورم شد. همچنین در شرایط مختلف بیانی، بهترین حالت انتخاب گردیده. تخلیص پروگلارژین با روش کروماتوگرافی نیکل-سفارز بررسی شده و تگ متصل به آن توسط آنزیم سوموپروتئاز جدا گردید.
فصل دوم مواد و روش ها 2-1- ماده های شیمیایی آنزیمهای برشگر Nde1 وXho1 و همچنین سایر آنزیمهای مورد استفاده در پروژه از شرکت فرمنتاز (Fermentase) خریداری شد. مواد مورد استفاده در تهیه ژل اکریل آمید از شرکت فارماسیا (Uppsala.Sweden) و آنتی بیوتیک کانامایسین از شرکت داروسازی دانا خریداری شد. توالی ژن بر اساس ترادف ژن پروگلارژین و ارجحیت کدونی باکتری E.coli طراحی و توسط شرکت (Luxembourg(Genecust ساخته شد و سپس در پالزمید pET26b قرار گرفت. تریس، SDS ،EDTA ،ایزوپروپیل- دی تیوگالاکتوپیرانوزید (IPTG) ترپپتون و عصاره مخمر از شرکت مرک (Kenilworth,NJ,USA) خریداری شد که دارای کیفیت بالا و خلوص مطلوب بودند.
2-2- سویه های باکتریایی مورد استفاده باکتری های مورد استفاده در این پژوهش دارای ژنوتیپ های زیر بودند: DH5α: F- endA1 glnV44 thi 1 recA1 relA1 gyrA96 deoR nupG purB20 φ80dlacZΔM15 , Δ(lacZYA-argF)U169 , hsdR17(rK mK+),λ
BL21 (DE3): F ompT gal dcm lon hsdSB(rB- mB-) λ(DE3 [lacI lacUV5-T7 gene 1 ind1 sam7 nin5
Shuffle: F ́ lac, pro, lacIQ / Δ(ara-leu)7697 araD139 fhuA2 lacZ::T7 gene1 Δ(phoA) PvuII phoR ahpC* galE (or U) galK λatt::pNEB3-r1-cDsbC (SpecR, lacIq) ΔtrxB rpsL150(StrR) Δgor Δ(malF)3
2-2-1- باکتری E.coli سویه DH5 α باکتری اشریشیا کلی سویه DH5α دارای توانایی بالا در انتقال پلازمید است. این باکتری دارای جهش در اپرون لاکتوز خود بوده و در ضمن حاوی پروفاژ 80ȹ می باشد که سنتز قطعه امگای بتا گالاکتوزیداز را تحت تأثیر قرار میدهد.
2-2-2- باکتری E.coli سویه BL21 از سویه BL21 (DE3) به عنوان میزبان اختصاصی جهت بیان ژن استفاده می شود . BL21(DE3) سویه ای از اشریشیاکلی است که دارای قطعه ژنی DE3 در ژنوم خود است. این قطعه مشتقی از فاژ λ است که ناحیه ایمنی فاژ 21 را داراست. همچنین BL21(DE3) حامل قطعه DNA ای است که حاوی ژن lacI ،پروموتر lacUV5 و ژن رمز دهنده T7 RNA polymerase میباشد.این قطعه درون ژن int جاسازی شده و در نتیجه از الحاق و جدا شدن از کروموزوم فاژ DE3 در غیاب فاژ کمکی جلوگیری میکند. در سویه BL21 (DE3) پروموتر lacUV5 در حضور IPTG القاء شده و رونویسی از ژن T7 RNA polymerase را پیش میبرد.
2-2-3 باکتری E.coli سویه شافل (Shuffel) سویه های Shuffle گونه های ژنتیکی Escherichia coli هستند که قادر به اکسیداسیون سیستئین در پروتئین ها هستند تا پیوندهای دی سولفید را تشکیل دهند.سویه شافل به دلیل نداشتن دو ژن Gst و Trx سبب غیر احیایی بودن فضای داخل باکتری می شود و این فضا باعث ایجاد پیوند دی سولفیدی می شود.
2-3- پلازمید های مورد استفاده یکی از وکتورهای مورد استفاده در فرآیند کلونینگ، پلازمیدها میباشند که غالبا حامل ژنی هستند که توانایی مقاومت در غلظت های معمولا سمی برخی از آنتی بیوتیک ها مانند پنیسیلین و کانامایسین را برای باکتری میزبان خود را به ارمغان می آورد از این ویژگی میتوان به عنوان شاخص انتخابگر استفاده شود. در این پژوهش ژن پروگلارژین در وکتور بیانی pET26b وارد شد و سپس به باکتری E.coli سویه DH5α و BL21 انتقال یافت.
2-3-1- ساختار وکتور26b(+) pET ژن پروگلاژین درون وکتور pET26b(+) می باشد. ژن مقاومت به کانامایسین به عنوان مارکرانتخابی در این ناقل قرار دارد. ناحیه کلونینگ / بیان رشته کدکننده محصول پروتئینی نهایی که توسط RNA پلیمراز T7نسخه برداری میشود در شکل نمایش داده شده است. در این پژوهش قطعه ژنی موردنظر بین دو جایگاه برش محدود شونده Nde1 و Xho1 قرار دارد. نقشه ی پلازمید pET26b در شکل زیر آورده شده است ( شکل2-1 ).
شکل2-1 نقشه ژنی پلازمید 26b-pET و جایگاه های برش آن 2-4- محیط های کشت مورد استفاده 2-4-1- محیط لوریا برتانی مایع جدول 2-1 ترکیب محیط کشت LB
ترکیب مورد استفاده غلظت(گرم بر لیتر) Pepton 10g Yeast extract 5g NaCl 10g H2O 1000ml
مواد بالا پس از توزین در ارلن ریخته شد و با افزودن آب مقطر، به حجم یک لیتر رسانده شد. محیط کشت حاصله توسط اتوکلاو در دمایC ◦120 ، به مدت 15 دقیقه سترون گردید. در صورتیکه نیاز به افزودن آنتی بیوتیک باشد, پس از سترون شدن محیط کشت در اتوکلاو و پائین آمدن دمای محیط کشت تاC ◦ 40 آنتی بیوتیک کانامایسین با غلظتmg/ml 50 اضافه گردید.
2-4-2- محیط لوریا برتانی جامد (LB Agar) برای تهیه ی محیط کشت LB جامد به ترکیبات محیط کشت مایع مقدار 10 گرم در هر لیتر آگار اضافه می شود. پس از سترون شدن محیط کشت و پائین آمدن دمای آن تا حدود˚40 آنتی بیوتیک اضافه و سپس در پایان محیط کشت در ظروف پتری سترون, تقسیم بندی شد.
2-4-3- محیط حاوی گلیسرول به منظور نگهداری باکتری برای زمان های طولانی، باکتری مورد نظر در محیط کشت LB مایع رشد داده شده و پس از رسوب دهی سلول ها در ویال های استریل، غلظت نهایی 25 % گلیسرول اضافه شده و در فریزر منفی 80 سانتی گراد نگهداری گردید.
2-4-4- محیط کشت M9 جدول2-2 ترکیب محیط کشت M9 ترکیب مورد استفاده غلظت(گرم بر لیتر) Glucose 10g K2HPO4 15g KH2PO4 7.5g Citric acid 1.75g (NH4)2SO4 2.5g MgSO4.7H2O 1.5g Yeast extract 1g Trace element 0/75ml.l H2O 1000ml مواد فوق پس از توزین در ارلن ریخته شد و با افزودن آب دو بار تقطیر، حجم آن به یک لیتر رسانده شد. محیط کشت حاصله توسط اتوکلاو و در دمای C◦ 120 ،به مدت 20 دقیقه سترون گردید. در صورتیکه نیاز به افزودن آنتی بیوتیک باشد، پس از سترون شدن محیط کشت در اتوکلاو و پائین آمدن دمای محیط کشت تا◦C 40 آنتی بیوتیک مورد نظر با غلظت مناسب به آن افزوده میشود. در پژوهش حاضر از کانامایسین با غلظتmg/ml 50 استفاده گردید[[67].
2-5- محلول ها و بافر ها 2-5-1- طرز تهیه بافر TE جدول2-3 ترکیب بافر TE بافر TE 10mM Tris-HCl, pH 7.5, 1mM EDTA مواد فوق با یکدیگر ترکیب شده و پس از تنظیم 8 pH با آب مقطر به حجم نهایی 1 لیتر رسانده شد. سپس محلول فوق اتوکلاو و در دمای اتاق نگهداری شد.
2-5-2- طرز تهیه TAE 10X جدول 2-4 ترکیب بافر TAE
ترکیب مورد استفاده مقدار مورد نیاز (گرم) Tris-base 48.8g Acetic acid 10.9g EDTA 2.92g Dionize water 1000ml مواد فوق در حجم 1 لیتر آب دو بار تقطیر محلول و پس از اتوکالو در دمای اتاق نگهداری شد[68]. 2-5-3- الکتروفورز DNA بر روی ژل آگارز با توجه به اندازه محصولات واکنش زنجیرهای پلیمراز انجام شده و پلازمید های به کار برده شده در این پژوهش که در محدوده ی 5/. تا 10 کیلوباز قرار دارند از ژل آگارز یک درصد استفاده شد. برای تهیه ژل آگارز با توجه به حجم ظرف الکتروفورز مقدار مناسبی ژل آگارز توزین شده و در ارلن در حجم متناسب از بافر TBE حل شد. ارلن روی هیتر قرار داده شده تا آگارز حل شود. پس از خنک شدن محلول به ظرف الکتروفورز منتقل شد. بعد از اینکه ژل بسته و خنک شد از ظرف الکتروفورز خارج و به تانک الکتروفورز حاوی بافر TBE منتقل شد. نمونه های مورد نظر پس از مخلوط کردن با نسبت پنج به یک با بافر بارگزاری در چاهک ها قرار داده شدند. از ولتاژ ثابت 90 ولت استفاده شد و مدت زمان داده شده برای حرکت DNA در ژل بسته به سایز آن متغیر بود. سپس ژل برای مدت حداکثر 15 دقیقه در محلول اتیدیوم برماید قرار گرفته و برای مدت 20 تا 30 ثانیه با آب مقطر شسته شد، سپس در دستگاه ژل داک در معرض اشعه ماورا بنفش قرار گرفت. در محل حضور مولکول DNA ،به دلیل حضور اتیدیوم برماید باندهای درخشنده قابل مشاهده هستند. توسط دستگاه ژل داک عکسبرداری انجام شد.
2-5-3-1- طرز تهیه ژل آگارز (1%) الف) ابتدا از محلول TBE 10X یک محلول 1X به وسیله رقیق کردن در آب دو بار تقطیر تهیه گردید ب) مقدار (W/V) 1% از پودر آگارز در محلول فوق ریخته و جوشانده شد تا محلول شفاف گردد و پودر آگارز به طور کامل TBE 1X بصورت محلول درآید.
ج) پس از خنک شدن نسبی, محلول در قالب ژل مورد نظر ریخته شده, شانه ویژه آن جهت ایجاد چاهک ها در محل مناسب قرارداده شد.
د) پس از سفت شدن ژل درون قالب، شانه به آرامی خارج گردید و ژل آماده استفاده شد. 2-5-3-2- تهیه بافر الکتروفورز TBE (پنج برابر) برای تهیه 1 لیتر بافر TBE (پنج برابر) ، 54 گرم تریس باز ، 5/27 گرم بوریک اسید و 72/3 گرم EDTA را در حدود 900 میلی لیتر آب مقطر حل کرده ، pH را به 8 رسانده و حجم به یک لیتر رسانده شد. برای تهیه ژل آگارز از محلول نیم برابر استفاده شد[[68].
2-5-3-3- بافر لود کننده (شش برابر) این محلول شامل بروموفنل بلو 40 % 25 (وزنی به حجمی) ، زیلن سیانول 40% 25 (وزنی به حجمی)، سوکروز % 40 (وزنی به حجمی)، است که در دمای چهار یا منفی بیست درجه سانتیگراد نگهداری شد.
2-5-3-4- محلول اتیدیوم برماید این محلول شامل 12 میلی گرم در میلی لیتر از پودر اتیدیوم برماید در آب دو بار تقطیر است که باید در شیشه تیره رنگ نگهدار ی شود.
2-5-3-5- نشانگر مولکولی DNA این نشانگر که سایز قطعات 250 تا 1000 جفت باز را نمایش میدهد از شرکت سیناکلون خریداری شد. شکل 2-2 نشانگر DNA 2-6- الکتروفورز پروتئین ها به روش SDS PAGE ژل آکریل آمید % 10 در شرایط احیایی بر اساس روش لاملی ( که معمول ترین روش الکتروفورز در حضور SDS محسوب می شود) ساخته شد و باند های پروتئینی با کوماسی بریلیانت بلو R250 و ظاهر شدند.
مواد و محلول های مورد نیاز برای SDS PAGE : 2-6-1- محلول استوک % 30 آکریل آمید-بیس آکریل آمید این استوک از حل کردن 30 گرم آکریل آمید و 8/0 گرم بیس اکریل آمید در 100 میلی لیتر از آب مقطر حاصل شد. مواد فوق با رعایت توصیه های ایمنی (پوشیدن دستکش و ماسک و کار زیر هود شیمیایی) توزین شده و در یک ارلن مناسب تهیه شد. پس از حل شدن کامل، محلول صاف شده، دور آن فویل پیچیده شده و در دما ی چهار درجه سانتیگراد نگهدار ی شد[[68].
جدول 2-5 ترکیب استوک اکریل آمید ترکیب مورد استفاده غلظت Acrylamide 30g Bisacrylamide 0/8g H2O
100ml 2-6-2- آمونیوم پر سولفات (APS) % 10 1/0 گرم آمونیوم پرسولفات در یک میلی لیتر آب مقطر حل می گردد. جدول2-6 ترکیب آمونیوم پر سولفات
ترکیب مورد استفاده غلظت
Ammonium persulfate 0.1g H2O 1ml 2-6-3- بافر ژل پایین جدول 2-7 ترکیب بافر ژل پایین ترکیب مورد استفاده
میزان مورد نیاز Tris-Base 18.2g SDS 0/4g ابتدا مواد فوق را توزین نموده و در مرحله بعد 70 میلی لیتر آب مقطر به آن اضافه گردید. سپس با HCl 2 مولار 8/8 pH تنظیم گردید و حجم نهایی محلول به 100 میلی لیتر رسانده شد.
2-6-4- بافر ژل بالا جدول2-8 ترکیب بافر ژل بالا ترکیب مورد استفاده میزان مورد نیاز Tris-Base 6.1g SDS 0.4g پس از توزین مواد فوق, 50 میلی لیتر آب مقطر به آن افزوده، 8/6 pH تنظیم و حجم نهایی محلول با آب مقطر به 100 میلی لیتر رسانده شد.
2-6-5- محلول TEMED (% 10 ) جدول 2-9 محلول TEMED (% 10) ترکیب مورد استفاده حجم TEMED 0.1ml H2O 0.9ml این محلول بایستی تازه تهیه و مصرف شود. 2-6-6- بافر تانک جدول 2-10 ترکیب بافر الکترود ترکیب مورد استفاده غلظت Tris-Base 3g Glycine 14.4g SDS 1g
2-6-7- بافر نمونه (5X) 2 میلی لیتر گلیسرول، 4/0 گرم SDS ،4/0 میلی لیتر برموفنول بلو 1/0% ، 1 میلی لیتر دو - مرکاپتو اتانول، 25 میلی لیتر محلول تریس نیم مولار با یکدیگر مخلوط شدند و حجم نهایی محلول با آب مقطر 10 میلی لیتر رسانده شد و pH در 8/6 تنظیم شد.
جدول 2-11 ترکیب بافر نمونه (5X) ترکیب مورد استفاده حجم بر حسب ml Glycerol 5ml Upper Gel Buffer 10ml SDS 1g Mercaptoethanol 1ml
2-6-8- محلولها ی رنگ کننده و رنگ بر ژل (رنگ آمیزی کوماسی بریلیانت بلو) محلول رنگ کننده با حل کردن 5/2 گرم کوماسی برلیانت بلو در 450 میلی لیتر متانول، 100 میلی لیتر است یک اسید و رساندن حجم محلول به یک لیتر با آب مقطر تهیه شد. برای رنگ بری دو محلول تهیه شد. محلول رنگ بر یک که از ترکیب 100 میلی لیتر استیک اسید و 900 میلی لیتر آب مقطر تهیه شد و رنگبر دو که از ترکیب 30 میلی لیتر استیک اسید، 90 میلی لیتر متانول و180 میلی لیتر آب تهیه شد[[68].
جدول2-12 طرز تهیه محلول رنگ بر ژل ترکیب مورد استفاده حجم بر حسب ml متانول 30ml
استیک اسید 20ml آب مقطر 50ml 2-7- مراحل انجام پژوهش 2-7-1- بهینه سازی ژن پروگلارژین در باکتری E.coli ترادف ژن در باکتری اشریشیاکلی بهینه شد و سنتز ژن پروگلارژین توسط شرکت Gene cust در وکتور pUC57 کلون گردید.
2-7-2- ترنسفرم کردن وکتور نوترکیب در سویه باکتریایی BL21 جهت کلونینگ در این مرحله پلازمید نوترکیب به درون سلول میزبان وارد شد. در این پژوهش از باکتری E.coli سویه BL21 به عنوان میزبان برای کلونینگ مورد استفاده قرار گرفت. سلول های مورد نظر برای انتقال وکتور در ابتدا مستعد شدند و سپس فرایند انتقال وکتور به درون سلول انجام گردید.
2-7-3- تهیه سلول مستعد مستعد سازی سلول های باکتری برای انتقال وکتور به درون آن بر اساس روش شیمیایی طبق مراحل زیر انجام گرفت. یک کلنی از کشت تازه باکتری E.coli BL21 در سه میلی لیتر محیط مایع LB بدون آنتی بیوتیک تلقیح و به صورت شبانه در انکوباتور شیکردار با دور هم زن 200 دور در دقیقه در دمای 37 درجه سانتی گراد قرار داده شد. یک میلی لیتر از این کشت به 100 میلی لیتر محیط LB مایع موجود در فلاسک 500 میلی لیتری محیط منتقل شده و فلاسک در انکوباتور 37 درجه سانتی گراد با دور همزن 200 دور در دقیقه قرار داده شده تا OD600 آن به 6/0-4/0رسید. (میزان کدورت حاصل از رشد در طول موج 600 نانومتر) زمان لازم برای رسیدن به این میزان رشد باکتری حدود 3 ساعت بود. لازم به ذکر است OD600 به میزان 4/0 بهترین زمان برای تهیه سلولهای مستعد است. ارلن حاوی باکتری رشد یافته به مدت ده دقیقه بر روی یخ قرار گرفت و سپس به مدت 15 دقیقه در g 4000 و دمای 4 درجه سانتی گراد سانتریفیوژ شد. پس از دور ریختن مایع رویی، سلول ها در 50 میلی لیتر MgCl2 50 میلی مول استریل و سرد، سوسپانسیون شدند. در این مرحله سلول ها بسیار شکننده بود و کار با آن در نهایت دقت صورت گرفت. سلول ها به مدت 15 دقیقه روی یخ نگهداری و سپس به مدت 15 دقیقه درg 4000و دمای چهار درجه سانتی گراد سانتریفوژ شد. پس از دور ریختن مایع رویی، در 25 میلی لیتر mM CaCl2100 استریل و سرد سوسپانسیون شده و این سوسپانسیون باکتریایی به مدت 20 دقیقه روی یخ قرار گرفت. بار دیگر این سوسپانسیون درg 4000 و دمای چهار درجه سانتی گراد به مدت 15 دقیقه سانتریفیوژ شد و پس از دور ریختن مایع رویی، باکتریها در دو میلی لیترmM CaCl2 100 استریل و سرد، سوسپانسیون شد. برای نگهداری طولانی مدت، به رسوب سلول سوسپانسیون شده در مرحله قبل، 25 درصد گلیسرول استریل افزوده و سپس سوسپانسیون شد و در حجم های 96 میکرولیتری در میکروتیوپ های استریل تقسیم و در فریزر 70- درجه سانتی گراد نگهداری شد[[69].
2-7-4- انتقال پلازمید به درون سلول باکتری به روش شوک حرارتی از روش شوک حرارتی برای انتقال پلازمید به درون سلول باکتری استفاده شد که روش آن در ادامه آورده شده است:
ویال حاوی DNA پلازمیدی مورد نظر حاوی ژن مربوطه درون پلازمید pET26b به آرامی به سلولهای مستعد اضافه شد. با هم زدن آرام توسط سر سمپلر، DNA پلازمیدی و سلولهای باکتریایی به خوبی مخلوط شده و سپس به مدت 30 دقیقه بر روی یخ قرار داده شد. ترکیب فوق به مدت 45 ثانیه در معرض شوک حرارتی در دمای 42 درجه سانتی گراد قرار داده شد. بلافاصله نمونه به روی یخ منتقل شد و پنج دقیقه در این حالت باقی ماند. پس از این مرحله میزان 700 میکرولیتر از محیط LB به هر کدام از ویالها افزوده شد و برای مدت زمان یک ساعت در شیکر انکوباتور با دمای 37 درجه سانتی گراد و 150 دور در دقیقه قرار داده شد. این زمان به باکتری ها فرصت بازیابی و بیان ژن مقاومت به آنتی بیوتیک پلازمیدی و ترمیم غشا ها را می دهد. از محصول حاصل برای تلقیح به محیط کشت جامد مناسب برای جداسازی کلون های واجد ژن مورد نظر استفاده شد.
2-7-5- غربال کردن کلونی های واجد پلازمید نوترکیب پس از انتقال پلازمید نوترکیب به درون سلول در این مرحله هدف ایجاد تمایز در بین کلنی های واجد پلازمید نوترکیب و سایر کلنی ها بود. در واقع سلول ها در محیط کشت جامد LB حاوی آنتی بیوتیک های کانامایسین و آمپی سیلین کشت داده شدند. مشاهده کلنی در پلیت حاوی کانامایسین نشانه ترانسفرم صحیح و عدم رشد کلنی در پلیت حاوی آمپی سیلین نشانه ی عدم آلودگی میباشد[[69].
2-7-6- استخراج پلازمید کلنی ها در 5 میلی لیتر محیط LB مایع واجد آنتی بیوتیک کشت و به مدت 16 ساعت در انکوباتور شیکردار در دمای 37 درجه سانتیگراد و دور 180 دور در دقیقه قرار داده شدند. پس از این مدت محیط های کشت سانتریفیوژ و رسوب سلولی در ویال 5/1 میلی لیتر جمع آوری گردید. استخراج پلازمید از رسوب سلولی با استفاده از کیت استخراج پلازمید Bioneer مطابق روش زیر انجام شد. 250 میکرولیتر بافر محلول سازی مجدد بهبود یافته )محلول ( S1 از طریق استفاده از ذرات نانو (موجود در کیت) به ویال واجد رسوب حاصل از 5 میلی لیتر کشت باکتری نوترکیب افزوده و با ورتکس کاملا یکنواخت گردید. 250 میکرولیتر بافر لیز ) محلول (S2 به ویال فوق افزوده و به آرامی چهار یا شش بار از طریق معکوس شدن یکنواخت شد. در این مرحله به منظور جلوگیری از آلودگی با DNA ژنومی شکسته شده نباید از ورتکس با حرکات شدید استفاده کرد. 350 میکرولیتر از بافر خنثی سازی )محلول (S3 به ویال افزوده و از طریق معکوس شدن شش تا ده بار یکنواخت شد. ویال در دمای اتاق به مدت 1 دقیقه درg 12000 سانتریفیوژ شد. در صورتی که تمامی رسوب سفید رنگ ایجاد شده ته نشین نشده بود، این مرحله تکرار شد. فاز شفاف رویی به ستون جمع آوری جدید (موجود در کیت) منتقل و به مدت یک دقیقه در g 12000 سانتریفیوژ شد. 700 میکرولیتر Wash Buffer به ویال افزوده و به مدت یک دقیقه در g 12000 سانتریفیوژ شد. 50 میکرولیتر به گرم Elution Buffer به ویال افزوده و پلازمید با سانتریفیوژ در g 12000 به مدت یک دقیقه در ویال 5/1 میلی لیتری جمع آوری گردید. پلازمیدهای استخراج شده بر روی ژل آگارز با ژل 1 % آگارز الکتروفورز گردید. پلازمیدهای با غلظت باند مناسب برای تعیین ترادف استفاده شدند[[69].
2-7-7- برش پلازمید نوترکیب pET26b توسط دو آنزیم NdeI و XhoI برای انجام این روش از کلنی های مثبت به دست آمده، یک کشت شبانه در محیط LB مایع داده شد و سپس با استفاده از کیت استخراج پلازمید (Bioneer)طبق پروتکل موجود استخراج پلازمید انجام شد. در پلازمید به دست آمده از طریق هضم به وسیله آنزیمهای NdeI و XhoI ،صحت حضور قطعه DNA هدف بررسی و تأیید شد. هضم به صورت هم زمان با هر دو آنزیم در بافر مشترک) بافر (O انجام شد، محصول هضم با استفاده از ژل الکتروفورز تأیید شد.
جدول2-13 ترکیب موارد مورد استفاده برای هضم پلازمیدی pET26b(+) ترکیبات حجم بر حسب میکرولیتر پلازمید pET-26b 7 بافر O 2 آنزیم Nde1 1 XhoI 1 آب تزریقی 9 حجم نهایی 20 این مواد در میکروتیوپ 5/1 ریخته شده و به مدت 6 ساعت در دمای 37 درجه سانتیگراد گرماگذاری گردید. بعد از گذشت مدت زمان لازم برای فرایند هضم آنزیمی، محصول هضم به منظور تایید برش توسط آنزیم محدود کننده بر روی ژل آگارز برده شد.
2-7-8- بهینه سازی کردن بیان ژن در باکتری BL21 (DE3) و Shuffle در این پژوهش سویهBL21 (DE3) و Shuffle به عنوان میزبان اختصاصی برای بیان ژن کلون شده استفاده شد. 2-7-9- بیان ژن پروگلارژین و تایید آن توسط SDS-PAGE هدف اصلی در بیان پروتئین نوترکیب بدست آوردن مقادیر بالایی از پروتئین محلول در سلول باکتریایی است. برای بیان پروتئین مورد نظر از محیط کشت LB مایع و M9 استفاده شد و برای القا از IPTG با غلظت 1مولار استفاده شد. باکتری های E.coli BL21 (DE3) حاوی پلازمیدهای نوترکیب پس از کشت در محیط کشت LB مایع حاوی آنتی بیوتیک کانامایسین، شبانه بر روی شیکر و در دمای 37 درجه سانتی گراد قرار گرفت. عمل تلقیح سپس از همین کشت های شبانه در ارلن های محتوی محیط کشت مایع LB و M9 استریل و حاوی کانامایسین بود انجام شد. میزان محیط کشت حداکثر باید یک سوم حجم ارلن باشد تا هوادهی به صورت مناسب انجام شود. تلقیح به صورت یک درصد انجام شد و رشد باکتری ها در دمای 37 درجه و با دور 180 بر دقیقه صورت گرفت. وقتی کدورت باکتری ها در طول موج 600 نانومتر به 6/0 رسید، IPTG با غلظت2/0، 5/0 و 1 میلی مولار به ارلن ها افزوده شد. دمای بیان 23 ،30 و 37 درجه سانتی گراد و مدت زمان بیان 6،18 و 24 ساعت در نظر گرفته شد. سپس نمونه ها پیش و پس از القا در دور 12000 بر دقیقه برای مدت دقیقه رسوب گیری شدند و بر روی ژل آکریل آمید 5/12 درصد مورد بررسی قرار گرفتند..باکتری های Shuffle حاوی پلازمید نوترکیب نیز به همین صورت در دمای 30 درجه و غلظت IPTG mM 5/0 و مدت زمان 8 ساعت برای بیان پروتئین پروگلارژین در نظر گرفته شد.
2-7-10- وسترن بلات 2-7-10-1 آماده سازی بافرهای مورد نیاز بافر تانک جدول 2-14 ترکیب بافر تانک برای یک لیتر ترکیب مورد استفاده غلظت (گرم بر لیتر) Tris 3g Glycine 14/4g Methanol 100ml بافر شست و شو TBST جدول 2-15 ترکیب بافر شست و شو ترکیب مورد استفاده غلظت (گرم بر لیتر) Tris 6/08 g NaCl 8/8 g Tween20 100ml بافر بلاکینگ 2 تا 4 درصد از BSA در بافر شست و شو حل گردید. جهت انجام وسترن بالتینگ انتقال پروتئین از ژل به غشاء نیتروسلولز: پروتئین های جدا شده در ژل با کمک نیروی الکتریکی به غشای دیگری از جنس پلی وینیلیدن دی فلورید منتقل شدند (کاغذ جهت فعال سازی به مدت دو دقیقه در متانول قرار گرفت). نحوۀ قرار دادن ژل و کاغذ به ترتیب زیر است: سمت سیاه کاست- اسفنج سیاه-کاغذ صافی سه لایه - ژل -SDS-PAGE غشا -کاغذ صافی سه لایه- اسفنج - سمت سفید است (هیچ حبابی بین غشا و ژل و حتی سه لایه کاغذ ایجاد نگردید). پس از بستن کاست در داخل دستگاه قرار داده شد و به مدت سه ساعت با ولتاژ 100ولت انتقال انجام گردید. تانک وسترن در داخل یخچال قرا داده شد تا دمای آن بالا نرود.
2-بلاکینگ : پس از مرحله ی انتقال، با پنس غشا را در داخل ظرف حاوی محلول بلاکینگ قرار داده شد. یک شبانه روز در شیکر با دور 50 در دقیقه در دمای 4درجه سانتی گراد قرار داده شد.
3-اتصال آنتی بادی کونژوگه شده: در این مرحله غشا در مجاورت آنتی بادی رقیق شده در بافر بلاکینگ به مدت 2-1 ساعت در انکوباتور در حال شیک در دمای 37درجه قرار گرفت.
4- شست و شو : در این مرحله غشا با بافر شستشو سه بار و هر بار 5دقیقه شسته شد. اضافه کردن سوبسترای :DABدر مرحله ی آخر غشا در مجاورت محلول سوبسترای DABطبق پروتکل آن به مدت 20-10دقیقه تا ظهور باند در تاریکی قرار گرفت. برای توقف واکنش غشا در آب مقطر قرارداده شد.
2-7-11- لیز سلول ها ی باکتری توسط روش فیزیکی Sonication از آنجا که پروتئین بیان شده در داخل سلول جمع می شد، سلولها پس از 6 ساعت انکوباسیون با سانتریفیوژ جمع آوری شدند. C)◦ (4000 ×g , 20 min , and 25 در مرحله بعد رسوب بدست آمده در بافر تریس 40 میلی مولار حاوی سدیم کلراید 300 میلی مولار محلول و بر روی یخ سونیکیت شد. این عمل به مدت 5 دقیقه و در هر دقیقه 10 ثانیه سلول ها سونیکه میشدند و 20 ثانیه روی یخ میماندند. سلولهای شکسته شده با سانتریفیوژ با دور 12000 به مدت 20 دقیقه در دمای 4 درجه سانتیگراد ته نشین شدند. تخلیص پروتئین نوترکیب توسط ستون تمایلی نیکل انجام گرفت.
2-7-12- تخلیص پروتئین توسط ستون تمایلی نیکل سفارز به منظور تخلیص پروگلارژین از روش کروماتوگرافی تمایلی (Affinity Chromatography) و از ستون نیکل سفارز (Nikel-sepharos) استفاده شد. پروگلارژین نوترکیب بیان شده دارای دنباله تمایلی سومو می باشد که این دنباله حاوی دنباله ی هیستیدینی (His6-tag) در انتهای آمین خود میباشد. این دنباله هیستیدینی دارای تمایل زیادی به نیکل بوده و میانکش محکمی با آن برقرار میکند. بدین منظور، ابتدا ستون توسط بافر تریس 40 mM دارای 300 mM نمک سدیم کلراید به تعادل رسید. سپس عصاره ی سلولی به ستون منتقل و به آرامی از روی ستون عبور داده شد، به دنبال آن حذف پروتئینهای متصل نشده به ستون به وسیله بافر شستشو (Washing Buffer) انجام شد و در آخر برای جداسازی پروتئین های متصل به ستون از بافر جدا کننده (Elution Buffer) استفاده شد. بافر جدا کننده (Elution Buffer) حاوی mM NaCl 300 ، ایمیدازول mM 350 ، تریس mM40 با 5/7 pH میباشد. رقابت ایمیدازول موجود در این بافر با هیستیدین برای اتصال به نیکل سبب خروج پروتئین از ستون میشود.
2-7-13- دیالیز فرآیند دیالیز، امکان جدا شدن مولکول های کوچک از مولکول های بزرگ یا تعویض بافر را فراهم میکند. این تکنیک، یکی از قدیمی ترین روشها برای حذف ترکیبات دارای وزن ملکولی کم از یک محلول و مبادله آنها با بافر است، که حمام دیالیز یا دیالیزیت ( Dialysate )نیز نامیده میشود. اساس این روش غشاهای نیمه تراوا که بین محلول پروتئین و بافر دیالیز قرار میگیرد، ناشی میشود. این غشا نیمه تراوا که معمولا از جنس غشا سلولز دارای حفره است به مولکول های کوچک تر، اجازه عبور داده و از نفوذ ماکرومولکول ها از خلال آن جلوگیری میشود. مولکول های دارای ابعاد بزرگتر از قطر منافذ کیسه دیالیز، در داخل کیسه دیالیز محبوس شده و مولکولهای کوچک تر و یون ها، از این منافذ عبور میکنند و از کیسه خارج میشوند. این تکنیک برای خارج کردن نمک یا سایر مولکول های کوچک مفید است.
2-7-14- آماده سازی کیسه دیالیز پس از برش کیسه های دیالیز در قطعات مناسب، آنها را در یک ظرف حاوی محلول بیکربنات سدیم 100میلی مولار و EDTA 10 میلی مولار، غوطه ور کرده و سپس به مدت 10 دقیقه میجوشانیم. پس از اتمام زمان جوشیدن و خنک شدن محلول، کیسه های دیالیز را با آب مقطر، دو مرتبه شستشو می دهیم. پس از اتمام زمان جوش و خنک شدن محلول، کیسه های دیالیز آماده استفاده هستند.
2-7-15- دیالیز پروگلارژین نمونه های تخلیص شده با استفاده از کیسه دیالیز 5 کیلودالتون در بافر با حجم 2 لیتر و در 4 درجه سانتی گراد تعویض بافر شد. در طی 6 ساعت،، دو بار بافر را تعویض کردیم.
بافر دیالیز :Nacl 300mM ,Tris 50mM , Cacl2 2mM ; DW up to 2000 ml 2-7-16- تعیین غلظت پروتئین به روش بردفورد پس از حل نمودن mg 100 پودر کوماسی برلیانت بلو G-250 در ml 5 اتانل 96 % مقدار ml 100 اسیدفسفریک(W) % 85 به آن اضافه شد. سپس حجم محلول حاصل با آب مقطر به یک لیتر رسانده شد و با کاغذ صافی صاف گردید. این محلول تا یک ماه در ◦C 4 قابل استفاده است. محلول استاندارد پروتئین: (1mg/ml ) BSA برای رسم منحنی استاندارد مطابق جدول 2-14 انجام شد. محتویات لوله ها به خوبی مخلوط شده و پس از 15 دقیقه جذب نمونه ها در طول موج 590 نانومتر خوانده شد و غلظت پروتئین مجهول تعیین شد.
جدول 2-16 تهیه ی استاندارد های پروتئینی به منظور تعیین غلظت نمونه های مجهول پروتئین مجهول 9 8 7 6 5 4 3 2 1 لوله محلول(μl) - 90 80 70 60 50 40 30 20 10 پروتئین استاندارد
0-100 10 20 30 40 50 60 70 80 90 آب مقطر
10-100 - - - - - - - - نمونه 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 معرف ? 0.9 0.8 0.7 0.6 0.5 0.4 0.3 0.2 0.1 {پروتئین استاندارد} (mg/ml) 2-7-17- الکتروفورز پروتئین ها به روش SDS-PAGE خلوص و تعیین وزن مولکولی نمونه بر روی ژل 12%) SDS-PAGE آکریل آمید( بر طبق روش Laemmli کنترل شد. مراحل انجام کار: به ترتیب مواد ژل پایین با هم مخلوط گردیده و بین شیشه ها ریخته شد. پس از انعقاد ژل پائین، مواد ژل بالا مخلوط و پس از آماده شدن و بین شیشه ها ریخته و بلافاصله شانه ایجادکننده چاهک ما بین شیشه ها جهت ایجاد چاهک ها قرار داده شد (ژل بالا %5 تهیه شد)
پس از بسته شدن ژل، شانه خارج و درون چاهک ها با آب مقطر شسته شد. نمونه های پروتئینی هر کدام به میزان 20 میکرولیتر در 7 میکرولیتر بافر نمونه (Sample buffer 5% ) مخلوط و به مدت 5 دقیقه در حمام آبگرم ˚ C) 100 (جوشانده شدند. سپس با استفاده از سرسمپلر نمونه ها بدقت درون چاهک ها ریخته شدند.
عمل الکتروفورز در ژل بالا تا مرز جداسازی دو ژل با ولتاژ 80 و پس از آن در ژل پایین با ولتاژ 100 انجام گرفت.
بعد از 2 ساعت جریان را قطع کرده و بدقت با زدن آب مقطر بین دو شیشه و جدا کردن شیشه ها به آرامی ژل را خارج کرده و درون ظرف رنگ آمیزی قرار داده شد.
ژل توسط محلول رنگ آمیزی کوماسی بریلیانت بلو R-250 رنگ آمیزی شد و در نهایت آن را توسط محلول رنگبر رنگ زدایی کرده تا باندهای پروتئینی ظاهر شوند.
2-7-18- برش فیوژن پروتئین پروگلارژین توسط آنزیم سوموپروتئاز بعد از تخلیص فیوژن پروتئین، از آنزیم سوموپروتئاز جهت ایجاد برش در پروتئین و جدا شدن قطعه سومو از آن استفاده شد. به ازای غلظت 15/0میلی گرم برمیلی لیتر از فیوژن پروتئین مقدار 1میکروگرم سوموپروتئاز (با غلظت 230میکروگرم بر میلی لیتر) استفاده شد . نمونه آماده شده به مدت 3 ساعت در دمای 37 درجه سانتی گراد انکوبه گردید. سپس جهت مشاهده اینکه آیا برش به صورت کامل انجام شده یا خیر؛ نمونه به ژل SDS- PAGE منتقل شد.
فصل سوم نتایج 3-1-کلونینگ ژن پروگلارژین 3-1-1-طراحی و ایجاد ترادف بهینه شده پپتید BL21(DE3) E.coli ابتدا مطالعه کتابخانه ای برای بدست آوردن اطلاعات کافی برای سازه ی مورد نظر انجام شد. سپس طراحی سازه و قرار دادن SUMO-tag در انتهای N ترمینال و کدون های کد کننده پپتید C کوتاه شده(YPGDVG) در داخل ژن پروانسولین، بهینه سازی و سنتز ژن انجام شد. جهت کلونینگ ژنوم سنتز شده در وکتور بیانی pET26 در ابتدا و انتهای این ژن جایگاه برش آنزیم های محدود کننده Nde1 و Xho1 قرار داده شد. همچنین جهت جلوگیری از برش توالی توسط این دو آنزیم برش دهنده، این توالی در وب سایت NEB Cutter مورد بررسی قرار گرفت و پس از انجام ملاحظات توالی ژن در وکتور pUC57 سفارش داده شد.
شکل3-1 نمای کلی از توالی نوکلئوتیدی ژن پروگلارژین GHHHHHHGSDSEVNQEAKPEVKPEVKPETHINLKVSDGSSEIFFKIKKTTPLRRLMEAFAKRQGKEMPSLRFLYDGIRIQADQTPEDLDMEDNDIIEAHREQIGGTSGGGGSGGGGSGSGVGRRFVNQHLCGSHLVEALYLVCGERGFFYTPKTRRYPGDVGKRGIVEQCCTSICSLYQLENYCG
GHHHHHHGSDSEVNQEAKPEVKPEVKPETHINLKVSDGSSEIFFKIKKTTPLRRLMEAFAKRQGKEMPSLRFLYDGIRIQADQTPEDLDMEDNDIIEAHREQIGGTSGGGGSGGGGSGSGVGRRFVNQHLCGSHLVEALYLVCGERGFFYTPKTRRYPGDVGKRGIVEQCCTSICSLYQLENYCG
GGT CAC CAT CAT CAT CAT CAT GGA TCG GAC TCG GAG GTC AAC CAA GAG GCC AAA CCT GAG GTA AAA CCC GAG GTT AAG CCC GAG ACG CAT ATC AAC CTT AAA GTC TCT GAC GGG AGT TCA GAA ATC TTC TTC AAG ATA AAA AAG ACG ACG CCA TTG AGA CGC CTT ATG GAG GCG TTC GCC AAA CGC CAA GGA AAA GAA ATG CCT TCG TTA CGT TTT TTA TAT GAC GGC ATC AGA ATT CAG GCG GAT CAA ACC CCA GAG GAC CTG GAT ATG GAG GAT AAT GAT ATT ATA GAG GCA CAC CGG GAG CAA ATA GGA GGA ACA TCT GGG GGA GGC GGA TCC GGA GGA GGA GGC AGT GGA TCG GGC GTT GGG AGA CGC TTC GTT AAT CAG CAC CTT TGC GGT TCT CAC TTA GTA GAA GCC CTT TAT CTT GTT TGT GGT GAG CGG GGA TTT TTC TAC ACA CCG AAA ACA CGC CGT TAC CCT GGA GAT GTA GGT AAG CGT GGA ATC GTC GAG CAG TGC TGC ACC TCG ATC TGC TCG TTA TAC CAA CTG GAG AAT TAT TGT GGC
GGT CAC CAT CAT CAT CAT CAT GGA TCG GAC TCG GAG GTC AAC CAA GAG GCC AAA CCT GAG GTA AAA CCC GAG GTT AAG CCC GAG ACG CAT ATC AAC CTT AAA GTC TCT GAC GGG AGT TCA GAA ATC TTC TTC AAG ATA AAA AAG ACG ACG CCA TTG AGA CGC CTT ATG GAG GCG TTC GCC AAA CGC CAA GGA AAA GAA ATG CCT TCG TTA CGT TTT TTA TAT GAC GGC ATC AGA ATT CAG GCG GAT CAA ACC CCA GAG GAC CTG GAT ATG GAG GAT AAT GAT ATT ATA GAG GCA CAC CGG GAG CAA ATA GGA GGA ACA TCT GGG GGA GGC GGA TCC GGA GGA GGA GGC AGT GGA TCG GGC GTT GGG AGA CGC TTC GTT AAT CAG CAC CTT TGC GGT TCT CAC TTA GTA GAA GCC CTT TAT CTT GTT TGT GGT GAG CGG GGA TTT TTC TAC ACA CCG AAA ACA CGC CGT TAC CCT GGA GAT GTA GGT AAG CGT GGA ATC GTC GAG CAG TGC TGC ACC TCG ATC TGC TCG TTA TAC CAA CTG GAG AAT TAT TGT GGC
ب ب الف الف شکل 3-2 توالی نوکلئوتیدی پروگلارژین الف) توالی نوکلئوتیدی بهینه شده جهت بیان در باکتری E.coli BL21 (DE3) ب)توالی آمینواسیدی.
شکل 3-3 بررسی جایگاه برش Nde1 و Xho1 توسط NEB cutter 3-1-2-انتقال وکتور PUC57 حاوی ژن به سویه باکتری DH5α وکتور pUC57 که حاوی ژن مذکور بود از شرکت دریافت شد و سپس به سویه باکتری E.coli(DH5α) انتقال داده شد. از آنجا که وکتور pUC57 حاوی ژن مقاومت به آنتی بیوتیک آمپیسیلین است، باکتری های حاوی وکتور در محیط کشت LB آگار(جامد) دارای آمپی سیلین، کشت داده شدند. شکل 3-4 پلیت LB (واجد آمپی سیلین) پس از دوره گرما گذاری را نمایش میدهد. تک کلنی های سفید انتخاب و برای انجام مراحل بعدی به محیط کشت تازه LB جامد آنتی بیوتیک جهت تهیه کشت مادر انتقال داده شدند.
ب ب الف الف شکل 34 محیط کشت LB آگار(جامد) دارای آمپی سیلین. الف) سلول های ترانسفورم شده در پلیت LB حاوی پلازمید نوترکیب pUC57 ب)پلیت LBمادر حاوی پلازمید نوترکیب pUC57
شکل 3-5 نقشه ژنی وکتور pUC57 حاوی ژن مقاومت به آنتی بیوتیک آمپی سیلین 3-1-3- استخراج پلازمید از میان کلنی های رشد یافته بر پلیت LB آگار جامد حاوی آنتی بیوتیک آمپی سیلین یکی از کلنی های مادر به صورت تصادفی انتخاب شد. سپس جهت استخراج پلازمید حاوی ژن، کلنی های منتخب در 10 میلی لیتر محیط کشت LB دارای آمپیسیلین تلقیح و پس از یک شب گرماگذاری پلازمیدها استخراج شدند. در نهایت، توسط ژل الکتروفورز صحت مراحل استخراج پلازمید بررسی گردید. شکل 3-6 تصویر ژل که باند مربوط به ژن در کلنی های مثبتی که پلازمید نوترکیب pUC57 را دریافت کرده اند، نشان میدهد. از میان کلونی های تایید شده استوک باکتری دارای %25 گلیسرول اتوکلاو شده جهت نگهداری طولانی مدت تهیه شد.
pUC57-Glargine pUC57-Glargine شکل 36 تصویر ژل الکتروفورز پلازمید نوترکیب pUC57 حاوی ژن پروگلارژین 3-1-4-برش ژن پروگلارژین توسط دو آنزیم برشگر Nde1 و Xho1 از پلازمید pUC57 برای انتقال ژن پروگلارژین از وکتور pUC57به وکتور pET26 ، پلازمید توسط آنزیم های محدودکننده NdeI و XhoI مورد برش دوگانه آنزیمی قرار گرفت، در اثر این برش آنزیمی ژن مورد نظر از وکتور pUC57 جدا گشت. در این صورت قطعه ژنی وارد شده در محدوده بین 250 جفت باز و 500 جفت باز قرار گرفت و وکتور خطی شده در محدوده 3000 جفت باز قرار گرفت.
الف الف pUC57: 2710bp pUC57: 2710bp ب ب Glargine: 630 bp Glargine: 630 bp شکل3-7 تصویر ژل هضم دوگانه با آنزیم های محدودکننده NdeI و XhoI بر وکتور نوترکیب PUC57 الف)باند مربوط به پلازمید خطی pUC57 ب) باند مربوط به ژن جدا شده از پلازمید بعد از هضم آنزیمی
3-1-5-اتصال قطعات ژن مورد نظر به وکتور بیانی pET26b (+) پلازمید pET26b(+) توسط آنزیم های محدود کننده NdeI و XhoI مورد برش آنزیمی دوگانه قرار گرفت. سپس محصول برش یافته بر روی ژل آگارز انتقال داده شد و درستی برش آنزیمی با نمایش تک باند در محدوده 5000 جفت باز تایید گردید.
pET26b(+): 5400 pET26b(+): 5400 شکل 3-8 پلازمید pET26b(+) خطی شده بوسیله هضم آنزیم های محدود کننده NdeI و XhoI پلازمید خطی شده در ناحیه 5000 مشخص است
قطعه ژن پروگلارژین حاصل از برش پلازمید pUC57 و محصول حاصل از برش pET26b(+) بعد از بار گذاری روی ژل، توسط ژل بریده شد و توسط کیت خالص سازی از روی ژل خالص سازی شدند، سپس این دو محصول برای انجام واکنش پیوستن بکار برده شدند. در نهایت محصولات حاصل از پیوست به باکتری BL21 E.coliانتقال داده شدند.
3-1-6-انتقال وکتور pET26b(+) حاوی ژن پروگلارژین به سویه باکتری BL21 (DE3) E.coli پس از آنکه وکتور نوترکیب حاوی ژن پروگلارژین تشکیل شد، وکتور به سلول های E.coli BL21 مستعد شده انتقال داده شد و سپس در محیط کشت LB جامد حاوی کانامایسین، کشت داده شدند. همچنین جهت بررسی آلودگی سلول های مورد نظر از وکتور آمپی سیلین از پلیت های حاوی آمپی سیلین استفاده شد. تک کلنی های سفید رشد یافته، انتخاب و سپس برای انجام مراحل بعدی و حصول اطمینان از مثبت کاذب نبودن کلنی ها، به محیط کشت LB آگار تازه واجد کانامایسین جهت تهیه کشت مادر منتقل شدند (شکل3--9)
ج ج ب ب الف الف Ampicillin Ampicillin Kanamycin Kanamycin شکل3-9 سلول های ترانسفرم شده حاوی پلازمید pET26b(+) در پلیت. الف)واجد کانامایسین.ب)واجد آمپی سیلین. ج )پلیت کشت مادر حاوی پلازمید نوترکیبpET26b(+)
3-1-7-استخراج پلازمید از میان کلنی های رشد کرده در پلیت کشت مادر حاوی آنتی بیوتیک کانامایسین، یک کلنی به صورت تصادفی انتخاب گردید. جهت استخراج پلازمید حاوی ژن مورد نظر کلنی انتخاب شده در 10 میلی لیتر محیط LB واجد کانامایسین تلقیح و پس از یک شب گرماگذاری پلازمیدها استخراج شد. سپس صحت مراحل فوق توسط الکتروفورز ژل آگارز ارزیابی شد.
3-1-8-تایید حضور وکتور نوترکیب توسط هضم آنزیمی دوگانه یکی از روش های تایید حضور پلازمید حاوی ژن مورد نظر در باکتری، روش هضم آنزیمی دوگانه میباشد. ژن موردنظر بین دو جایگاه برش Nde1 و Xho1 قرار دارد. بعد از برش ژن توسط این دو آنزیم، جهت مشاهده نتیجه از ژل آگارز استفاده شد.
3-1-9-بررسی توالی ژن انتقال یافته به سویه BL21 (DE3) E.coli جهت بررسی توالی ژن انتقال یافته به سویه باکتریایی، پلازمید از سویه باکتریایی DH5α استخراج شده جهت توالی یابی به شرکت فناوران (تهران، ایران) ارسال شد و سپس بعد از دریافت نتیجه با کمک نرم افزار Finch TVو وبسایت EMBL مورد تحلیل قرار گرفت. نتایج نشان از تطابق توالی طراحی شده با ژن انتقال یافته به سویه ی باکتریایی بود.
شکل 3-10 کروماتوگرام حاصل از توالی یابی ژن گلارژین 3-2-بیان پروتئین انسولین پروگلارژین همراه با cپپتید کوتاه شده و دنباله sumo در میزبان E. coli BL21 بعد از اینکه مطمئن شدیم ترادف ژن کلون شده در وکتور 26b(+)- pET صحیح است، برای بیان پروتئین نوترکیب، از سویه ی E. coli BL21 استفاده کرده ایم. در بیان گلارژین با تگ sumo دارای بیان در حالت محلول بوده ایم در نتیجه در اینجا هدف ما این است که با کوتاه کردن پپتید C در ابتدا به بالاترین میزان بیان دسترسی پیدا کنیم و همینطور به بیان پروتئین در شرایط محلول و فولد صحیح برسیم. به همین دلیل شرایط مختلفی را از جمله دماهای مختلف، غلظت های متفاوتی از القاگر (IPTG)را بررسی کرده ایم. بدین منظور باکتری نوترکیب در محیط کشت LB و M9 مایع کشت داده ایم. سپس برای به دست آوردن بهترین شرایط بیان سلول ها در دماهای مختلف از جمله 23،۳۰ و ۳7 درجه ی سانتی گراد انکوبه کرده و همچنین تأثیر غلظت های مختلف IPTG (2/0 ، 5/0 و 1 میلی مولار) نیز بر روی بیان در زمان های مختلف سنجیده شد.در نهایت نتیجه ای که از این قسمت ما به دست آوردیم میزان بیان پروتئین و فولد مناسب با وجود این پپتیدC 8 اسیدآمینه ای افزایش پیدا کرده است.
27kDa 27kDa شکل3-11 ژل SDS-PAGE به منظور بررسی بیان پروتئین پروگلارژین در فرم محلول و نامحلول در دمای 37 درجه و زمان 6 ساعت و IPTG 5/0 و 1 میلی مولار
27kDa 27kDa شکل 3-12 ژل SDS-PAGE حاصل از بیان پروتئین پروگلارژین در فرم محلول و نامحلول، بیان در محیط کشت LB ،غلظت 5/0 میلی مولار IPTG ، در دما 30 درجه سانتی گراد و زمان 6 ساعت و OD 6/0
شکل 3-13 ژل SDS-PAGE به منظور بررسی بیان پروتئین پروگلارژین در دمای 23 درجه،زمان6 و 18 ساعت،IPTG 5/0 میلی مولار و OD 6/0
27kDa 27kDa شکل3-14 ژل SDS-PAGE به منظور بررسی بیان پروتئین پروگلارژین در دمای 30 درجه،زمان6 ساعت،IPTG 2/0 ، 5/0 و 1 میلی مولار در محیط M9 و OD 6/0
3-2-1-بیان پروتئین انسولین پروگلارژین همراه با پپتیدC کوتاه شده و دنباله sumo در میزبان شافل با توجه به اهمیت بیان به صورت محلول در حجم بالا ، وکتور بیانی خود را در سویه باکتری شافل ترنسفورم کرده و در محیط کشت LBکشت داده و در شرایط دمای 30 درجه و زمان 8 ساعت و OD 6/0 و IPTG 5/0 میلی مولار بیان بیشتری نسبت به سویه ی E.coli BL21 بدست آمد.
27kDa 27kDa شکل3-15 بیان در میزبان شافل در دمای 30 درجه و غلظت IPTG 5/0 میلی مولار و در زمان 8 ساعت و OD 6/0 انجام شد
3-3-تخلیص پروتئین پروگلارژین بعد از بیان پروتئین نوترکیب درشرایط بهینه، سلول ها سانتریفیوژ شده و محیط رویی حاصل از محیط کشت دور ریخته شد و رسوب آن که حاوی سلول ها و پروتئین مورد نظر بود در بافر تریس 40 میلی مولار 7.4 pH حاوی سدیم کلراید 300 میلی مولار، محلول و بر روی یخ سونیکیت شد. سلول های لیز شده در سانتریفیوژ با دور 12000 به مدت 20 دقیقه در دمای 4 درجه سانتی گراد ته نشین شدند. تخلیص مایع رویی حاوی پروتئین نوترکیب توسط ستون کروماتوگرافی تمایلی نیکل-- سفارز به ترتیب در غلظت های 60 میلی مولار، 80 میلی مولار،100 میلی مولار،120 میلی مولار و 350 میلی مولار ایمیدازول انجام شد. فیوژن پروتئین تخلیص شده، تک باندی با وزن مولکولی مونومری 27000 دالتون بر روی ژل SDS-PAGE نشان داده شده است (شکل3-13).
27kDa 27kDa شکل3-16 SDS-PAGE فرایند خالص سازی پروگلارژین 3-4-تعویض بافر (دیالیز) جهت برش دنباله سومو و رسیدن به پپتید مورد نظر، پیش انجام عمل هضم آنزیمی توسط سوموپروتئاز لازم است که جهت حذف نمک ایمیدازول یک مرحله دیالیز (تعویض بافر) انجام گردد. جهت انجام دیالیز از کیسه دیالیز با 10 Cut off و بافر Tris 50mM و CaCl2 2mMو NaCl 300mM با 7.5 pH استفاده گردید. این فرآیند طی 6 ساعت انجام شد که هر 3 ساعت بافر نمونه تعویض می شد.
3-5-برش فیوژن پروتئین پروگلارژین بعد از تخلیص و دیالیز پروتئین پروگلارژین، به علت دنباله به کارگرفته شده در فیوژن پروتئین از آنزیم سوموپروتئاز جهت ایجاد برش در پروتئین و جدا شدن دنباله به کارگرفته شده استفاده شد. سپس جهت حصول اطمینان از برش به صورت کامل نمونه به ژل SDS-PAGE منتقل شد و سپس با تکنیک وسترن بلاتینگ چک شد.
SUMO protease 27kDa SUMO protease 27kDa SUMO tag 18kDa SUMO tag 18kDa Proglargine+ SUMO 27kDa Proglargine+ SUMO 27kDa Proglargine 8kDa Proglargine 8kDa شکل 3-17 ژل 20 % SDS-PAGE جهت نمایش برش دنباله سومو از سومو پروگلارژین توسط سوموپروتئاز. شکل 3-18 تایید هویت پروگلارژین توسط تکنیک وسترن بلاتینگ فصل چهارم بحث و نتیجه گیری 1-4- بحث تولید پروتئین های دارویی به عنوان اولین و مهم ترین کاربرد تکنولوژی DNA نوترکیب در عرصه صنعت گسترش زیادی را به دنبال داشته است. درآغاز تحولات بیوتکنولوژی هدف اصلی بیان پروتئین نوترکیب بوده است. داستان موفقیت آمیز پروژه تولید و بیان انسولین این فرایند را با جزئیات، مستند نموده است. پیشرفت در زمینه علوم پروتئین، ژنتیک و زیست شناسی مولکولی فرصت های جدیدی را برای تولید پروتئین های نوترکیب جهت رویارویی با مدیریت بهتر بیماری و اختصاصیت دارو فراهم نموده است. نوآوری در صنعت داروسازی وابسته به تولید و بیان داروهای جدید با در نظر گرفتن عملکرد و مقرون به صرفه بودن آنها از نظر اقتصادی (با این ویژگی ها حتی اگر با قیمت بالاتری نسبت به تولیدات مشابه هم بفروش برسد) وابسته است.ظهور بیولوژی صنعتی و همچنین ادغام آن با بیوتکنولوژی و ژنتیک در فرایندهای توسعه دارویی این امکان را به شرکت های داروسازی می دهد که برای هر دارو حدود چند میلیون دلار یعنی یک سوم هزینه های امروزی صرفه جویی کرده و این چشم انداز را دارد که این داروها یک یا دو سال زودتر به بازار مصرف وارد شوند. هر روز تاخیر در عرصه ی داروها به بازار در حدود 1.5 میلیون دلار در روز ضرر رسانده و نشان دهنده ارزش مهم تحقیقات در این عرصه است. پیشرفت در بیوتکنولوژی در طی سال های اخیر به شرکت های داروسازی این اجازه را میدهد که محصولات آنزیمی با ایمنی بالاتر، ارزان تر با اختصاصیت بالا را تولید کنند. بیوتکنولوژی پزشکی امکان قابل ملاحظه ای برای صنعت کشور جهت ایجاد بخش قوی دارویی، تعداد زیادی از شرکت های کوچک بیوتکنولوژی، یک شبکه بزرگ از دانشگاه ها، موسسات تحقیقاتی و دانشکده های پزشکی و ارزیابی محصولات با هزینه های پایین را عرضه می کند[[70].
انسولین جز پروتئین هایی محسوب می شوند که به صورت طبیعی در بدن موجودات زنده تولید می شوند.عملکرد آن ها به اینصورت است که وقتی کربوهیدراتها (که معمولا بخش اعظم موادخوراکی مصرفی را تشکیل می دهند) پس از ورود به معده به مولکول های گلوکز (یا همان قند) شکسته می شوند و از طریق روده جذب جریان خون می شوند. بعد از ورود قند به جریان خون، بدن با استفاده از یکسری مکانیسم های پیچیده تلاش می کند تا قندخون را در بازه 7۰ تا ۱۴۰ میلی گرم در دسی لیتر کنترل کند و مهم ترین ابزار بدن برای اعمال این کنترل هورمون انسولین می باشد.انسولین هورمونی است که توسط سلول های بتا جزایر لانگرهانس پانکراس ترشح میشود که دو نقش بسیار مهم در بدن دارد:
اکثر سلول های بدن قادر به دریافت مستقیم مولکول های قند از جریان خون نیستند و برای ورود آن ها به درون سلول و استفاده به عنوان منبع انرژی به انسولین نیاز دارند.کمک به بدن برای ذخیره قند اضافی به صورت گلیکوژن در کبد به اینصورت که پس از مصرف غذا که معمولا به یکباره میزان زیادی قند وارد جریان خون می شود انسولین به بدن کمک می کند تا حدود دو-سوم قند دریافت شده به شکل گلیکوژن در کبد ذخیره شده و در مواقع گرسنگی به تدریج وارد جریان خون شود [71].
برای تولید آنالوگ های انسولین از جمله گلارژین می توان از فن آوری تولید پروتئین نوترکیب استفاده کرد. این فن آوری در اصل برپایه ی تکنیک DNA نوترکیب قرار دارد، به طور کلی یعنی اطلاعات ژنتیکی مورد نظر ما در قالب DNA از موجود مورد نظر به یک سلول میزبان انتقال داده می شود تا پروتئین حاصل از آن در مقیاس دلخواه تولید و تخلیص شود. این فن آوری به عنوان دست آوردی از مهندسی ژنتیک، نقش به سزایی در تولید و گسترش پروتئین های نوترکیب با کاربردهای گوناگون نظیر تولید داروها داشته است. با ورود فن آوری DNA نوترکیب به عرصه ی علم، تولید پروتئینهای دارویی در مقیاس انبوه و با صرف هزینه بسیار کم تری نسبت به روش های قبلی امکان پذیر شد. بنابراین اگرچه تأمین داروهای انسولین یکی از پرهزینه ترین بخش ها در عرصه ی تحقیقات سلول های بنیادی است، ولی با فن آوری زیستی می توان پروتئین نوترکیب گران قیمت و پرمصرف در کشت سلول های بنیادی را با هزینه ی کم تر در کشور تولید کرد.
در اوایل دهه ۱9۲۰ ، طلوع جدیدی برای مدیریت دیابت اعلام و برای اولین بار امید را برای همه افرادی که از این بیماری ناتوان کننده رنج می بردند فراهم کرد [13]. کشف محوری انسولین در دانشگاه تورنتو که بر روی کار دانشمندان قبلی ساخته شده و به رشد عصاره پانکراس مؤثر رسیده بود . حال بعد از این دهه آزمایش های فراوانی انجام شد که در نهایت با معرفی فناوری DNA نوترکیب در اواخر دهه1980 ، انسولین انسانی بیوسنتزی تولید شد . این انسولین های نوترکیب با استفاده از اشرشیاکلی یا مخمر (Saccharomyces cerevisiae) تولید می شدند. اولین انسولین های نوترکیب انسانی، زنجیره های A و B به طور جداگانه تولید و سپس برای تولید انسولین ترکیب می شدند. تلاش های اولیه برای ایجاد اشکال طولانی انسولین درمانی باعث شده بود تا از افزودنی هایی مانند محلول های عربی لثه ، تعلیق روغن و امولسیون لسیتین برای تأخیر در جذب زیر جلدی استفاده شود[72]. حال بحث اصلی ما در مورد آماده سازی آنالوگ انسولین است که برای داشتن یک عملکرد طولانی مدت ، با تمرکز بر انسولین گلارژین که اولین انسولین طولانی مدت است و در سال ۲۰۰۰ برای استفاده بالینی مورد تأیید قرار گرفته است ، مورد بررسی قرار می گیرد.
در دهه ۱9۸۰ ، تلاش های اولیه برای ایجاد آنالوگ های طولانی مدت انسولین شامل اضافه شدن بار مثبت به مولکول انسولین ، یا با از بین بردن کربوکسیلات Glu) ، (Asp یا با معرفی لیزین یا آرژنین با استفاده از پیش سازهای انسولین تک زنجیره ای بود. که در نهایت در بین آنالوگ های انسولین، انسولین گلارژین جز آنالوگ های طولانی مدت است که با یک بار تزریق در روز میتواند قند خون بدن را به مدت ۲۴ ساعت کنترل کند. اما به علت وجود بیماری دیابت و همینطور محدود بودن منابع این پروتئین ، دشواری در جداسازی و هم چنین نیاز به مقادیر بالای Glargine ،بیان در سطح بالا و تخلیص این پروتئین در جهت به کار بردن در افرادی که دارای بیماری دیابت هستند،مورد نیاز است.. [73].
انسولین نوترکیب انسانی به طور عمده با استفاده از E.coli و Saccharomyces cerevisiae برای استفاده درمانی در انسان تولید می شود [74]. ما در این بررسی ، رویکردهای مختلفی را مورد استفاده قرار می دهیم که می تواند برای افزایش تولید انسولین بیولوژیکی فعال و آنالوگ های آن در E.coli مورد استفاده قرار گیرد.
امروزه انسولین انسانی نوترکیب عمدتاً در E.coli یا Saccharomyces cerevisiae تولید می شود. با استفاده از سیستم بیان E.coli پیش سازهای انسولین (IP)به عنوان اجسام ورود به سیستم تولید می شوند و در مرحله آخر پلی پپتیدهای کاملا کاربردی با روش های حل و بازپرداخت مجدد بدست می آیند. سیستم بیان مبتنی بر مخمر ، IP محلول را نشان می دهد که درون سوپرناتانت کشت ترشح می شود. Saccharomyces cerevisiae بیشترین مخمر برای تولید تجاری انسولین در مقیاس بزرگ است ، با این وجود چندین سویه مخمر متناوب دیگر برای تولید انسولین مورد بررسی قرار گرفته است. علاوه بر این E.coli و مخمر ، سلول های پستانداران ، حیوانات تراریخته و سیستم های بیان گیاهان نیز به عنوان میزبان تولید مقیاس بزرگ انسولین نوترکیب استفاده می شوند .
از بین پروکاریوت ها Escherichia coli همواره برای تولید پروتئین های نوترکیب ترجیح داده می شود ، زیرا چندین مزیت از جمله سرعت رشد بالا ، نیاز رسانه های ساده ، آسان برای اداره ، عملکرد بالا و بسیار مقرون به صرفه را ارائه می دهد .
گلیکوپروتئین های تولید شده در Pichia pastoris ممکن است برای استفاده درمانی در انسان مناسب تر باشد . علاوه بر این ، میزان بسیار بالایی از بیان پروتئین های هترولوگ در Pichia pastoris بدست می آید ، که ممکن است حدود ۳۰ ٪پروتئین سلولی کل را تشکیل دهد که در مقایسه باS.cerevisiae بسیار بالا است . بنابراین Pichia pastoris می تواند جایگزین مناسب برای تولید مقیاس بزرگ انسولین نوترکیب و انسولین باشد[44].
در سال 1998 پپتید C مورد نظر در ساختار پروتئین پروگلارژین کوتاه شد و در وکتور pET-3a انتقال داده شد و سپس در باکتری E.coli ترنسفورم شد. اما متاسفانه نتوانستند بیان مورد نظر را به صورت محلول بگیرند و به صورت Inclusion body دریافت کرده اند و سپس مراحل طولانی Refolding را پیش برده اند[75].
در سال 2016 پروتئین گلارژین را جهت بیان به وکتور Ppt-Gl انتقال داده اند و در باکتری Escherichia coli JM109 ترنسفورم کرده اند و توانستند به بیان در Inclusion body برسند که مراحل Refold ، Modifiation و Digest را به دنبال داشت که بسایر وقت گیر بود و نتوانستند به بیان در حالت محلول برسند[76].
با توجه به اهمیت های ذکرشده در بالا برای پروتئین انسولین گلارژین ، تولید بهینه ی این پروتئین به صورت محلول و سهولت برش توسط پروتئاز ها ضروری می باشد.
4-2-نتایج 4-2-1- کلون ، بیان و تخلیص پروتئین انسولین پروگلارژین
با توجه به اهمیت بالای نقش پپتید C و تاثیر آن بر فولدینگ صحیح انسولین ، در این پروژه تاثیر پپتید C کوتاه شده در مقدار کل بیان، میزان حالت محلول بیان و سهولت برش مشاهده و بررسی شده است .برای این منظور پس از تولید ژن سنتزی پروتئین انسولین پروگلارژین، مراحل کلونینگ، بیان ، تخلیص پروتئین مذکور و برش توسط پروتئاز ها در آزمایشگاه آنزیم شناسی دانشگاه تربیت مدرس انجام شده است.
در مرحله اول ژن پروتئین Proglargine با دنباله SUMO و پپتیدC کوتاه شده (YPGDVG) جهت بیان در سویه باکتریایی بهینه سازی شد.جایگاه های برش دو آنزیم محدود کننده ی NdeI و XhoI در ابتدا و انتهای ژن جایگذاری شد.پس از دریافت ژن سنتز شده، وکتور pUC57 حاوی ژن توسط آنزیم محدودکننده برش خورد. وکتور بیانی pET-26 نیز جهت دریافت ژن مورد نظر برش داده شد.محصول هضم آنزیمی مرحله ی اول در وکتور pET-26 الحاق شد. حاصل مرحله ی الحاق، به سویه ی E.coli DH5α انتقال پیدا کرد. پس از استخراج پلاسمید از این وکتور، حاصل استخراج پلاسمید به سویه ی بیانی E.coli BL21(DE3) منتقل شد. پس از استخراج پلاسمید حاوی ژن، نتیجه جهت توالی یابی ارسال شد. نتیجه ی توالی یابی صحت انتقال ژن از وکتور pUC57 دریافتی به وکتور pET--26را تایید کرد.
با اطمینان از درستی توالی ژن مورد نظر، برای بیان پروتئین مذکور ما شرایط مختلفی را به کار بردیم. جهت حصول بهترین شرایط بیان در مقادیر بالای پروتئین نوترکیب به صورت محلول و فعال ، تاثیر دماهای مختلف ( 37 ، 30 و 23 درجه سانتی گراد ) و غلظت های مختلف IPTG ( 2/0 ، 5/0 ،1 میلی مولار) و زمان های مختلف ( 6 و 18 ساعت ) و OD ی 6/0 بر بیان پپتید سنجیده شد. در دمای 30 درجه و IPTG 5/0 میلی مولار و زمان 6 ساعت بهترین بیان در محلول بدست آمد.
با توجه به اهمیت بیان به صورت محلول در حجم بالا و همچنین برای بدست آوردن بیان بیشتر به صورت محلول نسبت به Inclusion body ، وکتور بیانی خود را در سویه باکتری شافل ترنسفورم کرده و در محیط کشت LBکشت داده و در شرایط دمای 30 درجه و زمان 8 ساعت و OD ی 0/6 و IPTG 5/0 میلی مولار بیان بیشتری نسبت به سویه ی E.coli BL21 بدست آمد.سپس خالص سازی پروتئین مورد نظر با استفاده از ستون نیکل-سفارز انجام شد و پروتئین مورد نظر توسط ایمیدازول350 میلی مولار خالص شد. از آنجا که در مرحله بعد جهت حذف دنباله سومو نیاز به هضم آنزیمی توسط سوموپروتئاز است در این بین جهت حذف نمک یک مرحله دیالیز توسط بافر Tris انجام شد.سپس در مرحله ی دایجست از آنزیم سوموپروتئاز (20 میکرو لیتر سومو پروتئاز 200 میکروگرم در میلی لیتر در دمای 37 درجه به مدت 3 ساعت)جهت ایجاد برش در پروتئین سومو پروگلارژین و جدا شدن دنباله سومو به کارگرفته شده استفاده شد.
فصل پنجم منابع [1] E. S. Lander et al., “Initial sequencing and analysis of the human genome,” Nature, vol. 409, no. 6822, pp. 860 921,, Feb. 2001, doi: 10.1038/35057062.
[2] G. Counts, “Gene Counters Struggle to sequenced genome by,” Gene, no. August, pp. 1040 1041, 2003.
[3] D. J. Craik, D. P. Fairlie, S. Liras, and D. Price, “The Future of Peptide-based Drugs,” Chem. Biol. Drug Des., vol. 81, no. 1, pp. 136 147, Jan. 2013, doi: 10.1111/cbdd.12055.
[4] D. Houde, “Investigating the conformation and conformational dynamics of protein biopharmaceuticals with hydrogen/deuterium exchange mass spectrometry,,” Northeast. Univ., pp. 1 394, 2010.
[5] J. Craig Venter et al., “The sequence of the human genome,” Science (80-. )., vol. 291, no. 5507, pp. 1304 1351, Feb. 2001, doi: 10.1126/science.1058040.
[6] G. L. Rosano and E. A. Ceccarelli, “Recombinant protein expression in Escherichia coli: Advances and challenges,” Frontiers in Microbiology, vol. 5, no. APR.. Frontiers Research Foundation, p. 172, Apr. 17, 2014, doi: 10.3389/fmicb.2014.00172.
[7] B. Leader, Q. J. Baca, and D. E. Golan, “Protein therapeutics: A summary and pharmacological classification,” Nature Reviews Drug Discovery, vol. 7, no. 1. Nature Publishing Group, pp. 21 39, Jan. 2008, doi: 10.1038/nrd2399.
[8] J. M. Reichert, “Trends in development and approval times for new therapeutics in the United States,” Nature Reviews Drug Discovery, vol. 2, no. 9. European Association for Cardio-Thoracic Surgery, pp. 695 702, 2003, doi: 10.1038/nrd1178.
[9] M. B. Damaj et al., “Unprecedented enhancement of recombinant protein production in sugarcane culms using a combinatorial promoter stacking system,” Sci. Rep., vol. 10, no. 1, p. 13713, Dec. 2020, doi: 10.1038/s41598-020-70530-z.
[10] S. S. Wani, P. A. Dar, S. M. Zargar, and T. A. Dar, “Therapeutic Potential of Medicinal Plant Proteins: Present Status and Future Perspectives,” Curr. Protein Pept. Sci., vol. 21, no. 5, pp. 443 487, Nov. 2019, doi: 10.2174/1389203720666191119095624..
[11] S. Frokjaer and D. E. Otzen, “Protein drug stability: A formulation challenge,” Nature Reviews Drug Discovery, vol. 4, no. 4. Nature Publishing Group, pp. 298 306, Apr. 2005, doi: 10.1038/nrd1695.
[12] W. W, “Instability, stabilization, and formulation of liquid protein pharmaceuticals,” Int. J. Pharm., vol. 185, no. 2, 1999, doi: 10.1016/S0378- 5173(99)00152-0.
[13] S. Wright, “Recombinant DNA technology and its social transformation, 1972- 1982.,” Osiris, vol. 2, pp. 303 360, Oct. 1986, doi: 10.1086/368659.
[14] F. J. Ayala, “Cloning humans? Biological, ethical, and social considerations,” Proc. Natl. Acad. Sci. U. S. A., vol. 112, no. 29, pp. 8879 8886, Jul. 2015, doi: 10.1073/pnas.1501798112.
[15] S. Khan et al., “Role of Recombinant DNA Technology to Improve Life,” Int. J. Genomics, vol. 2016, 2016, doi: 10.1155/2016/2405954.
[16] I. S. Johnson, “Human insulin from recombinant DNA technology,” Science, vol. 219, no. 4585. American Association for the Advancement of Science, pp. 632 ۱۰9 637, Feb. 11, 1983, doi: 10.1126/science.6337396.
[17] M. Wink, “Pharmaceutical Biotechnology: Concepts and Applications. By Gary Walsh.,” Biotechnol. J., vol. 3, no. 12, pp. 1601 1601, Dec. 2008, doi: 10.1002/biot.200800319.
[18] K. I. Rother, “Diabetes treatment - Bridging the divide,” N. Engl. J. Med., vol. 356, no. 15, pp. 1499 1501, Apr. 2007, doi: 10.1056/NEJMp078030.
[19] J. L. Chiang, M. S. Kirkman, L. M. B. Laffel, and A. L. Peters, “Type 1 diabetes through the life span: A position statement of the American Diabetes Association,” Diabetes Care, vol. 37, no. 7. American Diabetes Association Inc., pp. 2034 2054, Jul. 01, 2014, doi: 10.2337/dc14-1140.
[20] A. Petzold, M. Solimena, and K. P. Knoch, “Mechanisms of Beta Cell Dysfunction Associated With Viral Infection,” Current Diabetes Reports, vol. 15, no. 10. Current Medicine Group LLC 1, pp. 73 73, Oct. 19, 2015, doi: 10.1007/s11892-015-0654-x.
[21] N. W. Carris, R. R. Magness, and A. J. Labovitz, “Prevention of Diabetes Mellitus in Patients With Prediabetes,” American Journal of Cardiology, vol. 123, no. 3. Elsevier Inc., pp. 507 512, Feb. 01, 2019, doi: 10.1016/j.amjcard.2018.10.032.
[22] V. S. Malik, B. M. Popkin, G. A. Bray, J. P. Després, and F. B. Hu, “Sugarsweetened beverages, obesity, type 2 diabetes mellitus, and cardiovascular disease risk,” Circulation,, vol. 121, no. 11. Lippincott Williams & Wilkins, pp. 1356 1364, Mar. 23, 2010, doi: 10.1161/CIRCULATIONAHA.109.876185.
[23] N. Amin, “An Overview of Diabetes Mellitus; Types, Complications, and Management,,” Int. J. Nurs. Sci. Pract. Res., vol. 4, no. 1, pp. 119 124, Apr. 2018, doi: 10.37628/IJNSPR.V4I1.645.
[24] Zieliński, M., Romanik-Chruścielewska, A., Mikiewicz, D., Łukasiewicz, N., Sokołowska, I., Antosik, J., ... & Płucienniczak, A. (2019). Expression and purification of recombinant human insulin from E. coli 20 strain. Protein expression and purification, 157, 63-69
[25] N. Homoud Alanazi et al., “Prevalence of diabetes and its relation with age and sex in Turaif city, northern Saudi Arabia in 2016-2017,” Electron. Physician, vol. 9, no. 9, pp. 5294 5297, Sep. 2017, doi: 10.19082/5294.
[26] M. Zieliński et al., “Expression and purification of recombinant human insulin from E. coli 20 strain,” Protein Expr. Purif.., vol. 157, pp. 63 69, May 2019, doi: 10.1016/j.pep.2019.02.002.
[27] G. Wilcox, “1-20 Insulin and Insulin,” Clin. Biochem. Rev., vol. 26, no. May, pp. 19 39, 2005, doi: 10.1016/S0025-7125(03)00128-7.
[28] K. V. Derkach, A. A. Perminova, D. M. Buzanakov, and A. O. Shpakov, “Intranasal Administration of Proinsulin C-Peptide Enhances the Stimulating Effect of Insulin on Insulin System Activity in the Hypothalamus of Diabetic Rats,” Bull. Exp. Biol. Med., vol. 167, no. 3, pp. 351 355, Jul. 2019, doi: 10.1007/s10517-019-04525-w.
[29] M. C. Petersen and G. I. Shulman, “Mechanisms of insulin action and insulin resistance,” Physiol. Rev., vol. 98, no. 4, pp. 2133 2223, 2018, doi: 10.1152/physrev.00063.2017.
[30] M. A. Weiss, “Chapter 2 The Structure and Function of Insulin. Decoding the TR Transition,” Vitamins and Hormones, vol. 80, no. C. NIH Public Access, pp. 33 49, 2009, doi: 10.1016/S0083-6729(08)00602-X.
[31] S. G. Chang, K. D. Choi, S. H. Jang, and H. C. Shin, “Role of disulfide bonds in the structure and activity of human insulin,” Mol. Cells, vol. 16, no. 3, pp. 323 330, 2003.. ۱۱۰ [32] “Physiologic Effects of Insulin.” http://www.vivo.colostate.edu/hbooks/pathphys/endocrine/pancreas/insulin_phys. html (accessed Aug. 01, 2020).
[33] S. M. Najjar and G. Perdomo, “Hepatic Insulin Clearance: Mechanism and Physiology,” Physiology (Bethesda, Md.), vol. 34, no. 3. NLM (Medline), pp. 198 215, May 01, 2019, doi: 10.1152/physiol.00048.2018.
[34] R. Tabrizi et al., “The Effects of Synbiotic Supplementation on Glucose Metabolism and Lipid Profiles in Patients with Diabetes: a Systematic Review and Meta-Analysis of Randomized Controlled Trials,” Probiotics and Antimicrobial Proteins, vol. 10, no. 2. Springer New York LLC, pp. 329 342, Jun. 01, 2018, doi: 10.1007/s12602-017-9299-1.
[35] F. Magkos, X. Wang, and B. Mittendorfer, “Metabolic actions of insulin in men and women,” Nutrition, vol. 26, no. 7 8. NIH Public Access, pp. 686 693, Jul. 2010, doi: 10.1016/j.nut.2009.10.013.
[36] N. Nagel et al., “The quaternary structure of insulin glargine and glulisine under formulation conditions,” Biophys. Chem., vol. 253, p. 106226, Oct. 2019, doi: 10.1016/j.bpc.2019.106226.
[37] S. Atkin, Z. Javed, and G. Fulcher, “Insulin degludec and insulin aspart: Novel insulins for the management of diabetes mellitus,” Therapeutic Advances in Chronic Disease, vol. 6, no. 6. SAGE Publications, pp. 375 388, 2015, doi: 10.1177/2040622315608646.
[38] L. Marchand et al., “Long-Term Effects of Continuous Subcutaneous Insulin Infusion on Glucose Control and Microvascular Complications in Patients with Type 1 Diabetes,” J. Diabetes Sci. Technol., vol. 11, no. 5, pp. 924 929, Sep. 2017, doi: 10.1177/1932296817700161.
[39] K. Nakashima, N. Okamura, H. Sanefuji, and H. Kaneto, “Practical application of short-term intensive insulin therapy based on the concept of ‘treat to target’ to reduce hypoglycaemia in routine clinical site,” Sci. Rep., vol. 10, no. 1, Dec. 2020, doi: 10.1038/s41598-020-58574-7.
[40] B. ROY, M. C. Y. CHOU, and J. B. FIELD, “Time-Action Characteristics of Regular and NPH Insulin in Insulin-Treated Diabetics*,” J. Clin. Endocrinol. Metab., vol. 50, no. 3, pp. 475 479, Mar. 1980, doi: 10.1210/jcem-50-3-475.
[41] M. Eledrisi et al., “Twice-daily insulin glargine for patients with uncontrolled type 2 diabetes mellitus,” Journal of Clinical and Translational Endocrinology, vol. 15. Elsevier B.V., pp. 35 36, Mar. 01, 2019, doi: 10.1016/j.jcte.2018.12.002.
[42] M. Evans, P. M. Schumm-Draeger, J. Vora, and A. B. King, “A review of modern insulin analogue pharmacokinetic and pharmacodynamic profiles in type 2 diabetes: Improvements and limitations,” Diabetes, Obesity and Metabolism, vol. 13, no. 8. Blackwell Publishing Ltd, pp. 677 684, 2011, doi: 10.1111/j.1463- 1326.2011.01395.x.
[43] J. L. Li, Z. P. Feng, Q. F. Li, Y. He, C. H. Zhao, and J. He, “Insulin glargine effectively achieves glycemic control and improves insulin resistance in patients with early type 2 diabetes that exhibit a high risk for cardiovascular disease,” Exp. Ther. Med., vol. 8, no. 1, pp. 147 152, 2014, doi: 10.3892/etm.2014.1688.
[44] H. G. Hwang et al., “Recombinant glargine insulin production process using Escherichia coli,” J. Microbiol. Biotechnol., vol. 26, no. 10, pp. 1781 1789, Oct. 2016, doi: 10.4014/jmb.1602.02053.
[45] T. L. Levien, D. E. Baker, J. R. White, and R. K. Campbell, “Insulin glargine: A new basal insulin,” Ann. Pharmacother., vol. 36, no. 6, pp. 1019 1027, 2002, doi: 10.1345/aph.1A301.
[46] L. Liu et al., “Efficacy of exenatide and insulin glargine on nonalcoholic fatty liver disease in patients with type 2 diabetes,” Diabetes. Metab. Res. Rev., vol. 36, no. 5, Jul. 2020, doi: 10.1002/dmrr.3292.
[47] J. Tibaldi et al., “A comparative effectiveness study of degludec and insulin glargine 300 U/mL in insulin‐naïve patients with type 2 diabetes,” Diabetes, Obes. Metab., vol. 21, no. 4, pp. 1001 1009, Apr. 2019, doi: 10.1111/dom.13616.
[48] X. Lin, T. Brennan-Speranza, I. Levinger, and B. Yeap, “Undercarboxylated Osteocalcin: Experimental and Human Evidence for a Role in Glucose Homeostasis and Muscle Regulation of Insulin Sensitivity,” Nutrients, vol. 10, no. 7, p. 847, Jun. 2018, doi: 10.3390/nu10070847.
[49] C. Rini, B. C. Roberts, D. Morel, R. Klug, B. Selvage, and R. J. Pettis, “Evaluating the Impact of Human Factors and Pen Needle Design on Insulin Pen Injection,” J. Diabetes Sci. Technol., vol. 13, no. 3, pp. 533 545, May 2019, doi: 10.1177/1932296819836987.
[50] H. Gandhi, A. Sarvaia, A. Malhotra, H. Acharya, K. Shah, and J. Rajavat, “Effects of glargine insulin on glycemic control in patients with diabetes mellitus type II undergoing off-pump coronary artery bypass graft,” Ann. Card. Anaesth., vol. 21, no. 2, pp. 167 172, Apr. 2018, doi: 10.4103/aca.ACA_128_17.
[51] V. Shedge, M. Arrieta-Montiel, A. C. Christensen, and S. A. Mackenzie, “Plant mitochondrial recombination surveillance requires unusual RecA and MutS homologs,” Plant Cell, vol. 19, no. 4, pp. 1251 1264, Apr. 2007, doi: 10.1105/tpc.106.048355.
[52] “(PDF) Enhancement of the solubility of proteins overexpressed in Escherichia coli by heat shock.” https://www.researchgate.net/publication/11034438_Enhancement_of__the_solubi lity_of_proteins_overexpressed_in_Escherichia_coli_by_heat_shock (accessed Aug. 26, 2020).
[53] J. D. Fox, “Single amino acid substitutions on the surface of Escherichia coli maltose-binding protein can have a profound impact on the solubility of fusion proteins,” Protein Sci., vol. 10, no. 3, pp. 622 630,, Mar. 2001, doi: 10.1110/ps.45201.
[54] P. Bayer et al., “Structure determination of the small ubiquitin-related modifier SUMO-1,” J. Mol. Biol.., vol. 280, no. 2, pp. 275 286, Jul. 1998, doi: 10.1006/jmbi.1998.1839.
[55] Q.-M. Sun et al., “Expression, purification of human vasostatin120 180 in Escherichia coli, and its anti-angiogenic characterization,” Protein Expr. Purif., vol. 39, no. 2, pp. 288 295, Feb. 2005, doi: 10.1016/j.pep.2004.10.024.
[56] P. Balbás, “Understanding the art of producing protein and nonprotein molecules in Escherichia coli,” Applied Biochemistry and Biotechnology - Part B Molecular Biotechnology, vol. 19, no. 3. Mol Biotechnol, pp. 251 267, 2001, doi: 10.1385/MB:19:3:251.
[57] A.-M. Catanzariti, T. A. Soboleva, D. A. Jans, P. G. Board, and R. T. Baker, “An efficient system for high-level expression and easy purification of authentic recombinant proteins,” Protein Sci., vol. 13, no. 5, pp. 1331 1339, May 2004, doi: 10.1110/ps.04618904.
[58] R. J. Peroutka, S. J. Orcutt, J. E. Strickler, and T. R. Butt, “SUMO fusion technology for enhanced protein expression and purification in prokaryotes and eukaryotes,” Methods Mol. Biol., vol. 705, pp. 15 30, 2011, doi: 10.1007/978-1- 61737-967-3_2.
[59] P. P. Pandolfi and P. K. Vogt, Eds., Acute Promyelocytic Leukemia, vol. 313. Berlin, Heidelberg: Springer Berlin Heidelberg, 2007.
[60] I. Meinecke et al., “Modification of nuclear PML protein by SUMO-1 regulates Fas-induced apoptosis in rheumatoid arthritis synovial fibroblasts,” Proc. Natl. Acad. Sci. U. S. A., vol. 104, no. 12, pp. 5073 5078, Mar. 2007, doi: 10.1073/pnas.0608773104.
[61] S. Martin, A. Nishimune, J. R. Mellor, and J. M. Henley, “SUMOylation regulates kainate-receptor-mediated synaptic transmission,” Nature, vol. 447, no. 7142, pp. 321 325, May 2007, doi: 10.1038/nature05736.
[62] A. M. Mabb, S. M. Wuerzberger-Davis, and S. Miyamoto, “PIASy mediates NEMO sumoylation and NF-κB activation in response to genotoxic stress,” Nat. Cell Biol., vol. 8, no. 9, pp. 986 993, Sep. 2006, doi: 10.1038/ncb1458.
[63] H. Saitoh and J. Hinchey, “Functional heterogeneity of small ubiquitin-related protein modifiers SUMO-1 versus SUMO-2/3,” J. Biol. Chem., vol. 275, no. 9, pp. 6252 6258, Mar. 2000, doi: 10.1074/jbc.275.9.6252.
[64] M. P. Malakhov, M. R. Mattern, O. A. Malakhova, M. Drinker, S. D. Weeks, and T. R. Butt, “SUMO fusions and SUMO-specific protease for efficient expression and purification of proteins,” J. Struct. Funct. Genomics, vol. 5, no. 1 2, pp. 75 86, 2004, doi: 10.1023/B:JSFG.0000029237.70316.52.
[65] W. S. Young, M. J. Kuhar, J. Roth, and M. J. Brownstein, “Radiohistochemical localization of insulin receptors in the adult and developing rat brain,” Neuropeptides, vol. 1, no. 1, pp. 15 22, Jul. 1980, doi: 10.1016/0143- 4179(80)90004-9.
[66] L. U. Monzillo and O. Hamdy, “Evaluation of Insulin Sensitivity in Clinical Practice and in Research Settings,” Nutr. Rev., vol. 61, no. 12, pp. 397 412, Dec. 2003, doi: 10.1301/nr.2003.dec.397-412.
[67] P. C. Y. Woo et al., “Comparative Analysis of Twelve Genomes of Three Novel Group 2c and Group 2d Coronaviruses Reveals Unique Group and Subgroup Features,” J. Virol., vol. 81, no. 4, pp. 1574 1585, 2007, doi: 10.1128/jvi.02182--06
[68] P. Tyler, “References and Notes,” Labour’s Lost Lead., vol. 333, no. September, 2020, doi: 10.5040/9780755621101.0007.
[69] M. C. Smith and J. E. Gestwicki, “Features of protein-protein interactions that translate into potent inhibitors: topology, surface area and affinity.,” Expert Rev. Mol. Med., vol. 14, no. July, pp. 1 20, 2012, doi: 10.1017/erm.2012.10.
[70] V. Monteil et al., “Inhibition of SARS-CoV-2 Infections in Engineered Human Tissues Using Clinical-Grade Soluble Human ACE2,” Cell, vol. 181, no. 4, pp. 905-913.e7, 2020, doi: 10.1016/j.cell.2020.04.004.
[71] M. M. Qaid and M. M. Abdelrahman, “Role of insulin and other related hormones in energy metabolism���A review,” Cogent Food Agric., vol. 2, no. 1, Dec. 2016, doi: 10.1080/23311932.2016.1267691.
[72] C. C. Quianzon and I. Cheikh, “History of insulin,” J. Community Hosp. Intern. Med. Perspect., vol. 2, no. 2, p. 18701, Jan. 2012, doi: 10.3402/jchimp.v2i2.18701.
[73] W. T. Cefalu et al., “Insulin access and affordability working group: Conclusions and recommendations,” Diabetes Care, vol. 41, no. 6, pp. 1299 1311, Jun. 2018, doi: 10.2337/dci18-0019.
[74] N. A. Baeshen et al., “Cell factories for insulin production,” Microb. Cell Fact., vol. 13, no. 1, 2014, doi: 10.1186/s12934-014-0141-0.
[75] Chang SG, Kim DY, Choi KD, Shin JM, Shin HC. Human insulin production from a novel mini-proinsulin which has high receptor-binding activity.. Biochem J. 1998 Feb 1;329 ( Pt 3)(Pt 3):631-5. doi: 10.1042/bj3290631. PMID: 9445392; PMCID: PMC1219086.
[76] Hwang HG, Kim KJ, Lee SH, Kim CK, Min CK, Yun JM, Lee SU, Son YJ. Recombinant Glargine Insulin Production Process Using Escherichia coli. J Microbiol Biotechnol. 2016 Oct 28;26(10):1781-1789. doi: 10.4014/jmb.1602.02053. PMID: 27363479.
Abstract Diabetes is the fifth cause of death in most countries of the world, so according to the report of the World Health Organization (WHO), the number of people with diabetes has increased from 108 million in 1980 to 422 million in 2014, which is expected to reach 592 million in 2035. In addition, the global prevalence of diabetes has increased by 35% in the last decade in Iran, so 10% of the country's total healthcare costs are spent on diabetes. However, in Iran, we are facing problems such as embargo, currency withdrawal, material transfer, etc., which lead to the shortage of this medicine. Glargine, under the brand name of Lantus, is one of the insulin analogues with a 24-hour constant effect, which has 53 amino acids with a molecular weight of 6063 daltons. The addition of two arginine amino acids in the C-terminal of the B chain and the change of the amino acid asparagine to glycine in A21 has led to a change in pH from 5.4 to 6.7. This medicinal protein is first produced as proinsulin, which has three peptides A, B and C. After correct folding, C-peptide is digested by proteases and mature insulin is formed. C-peptide has 35 amino acids, which role is not clearly defined, but some studies have pointed out the importance of the first and last amino acids and they play a role in correct folding. In the glargine project that is being carried out by our research team, several structures were designed, and in this project, the structure of the shortened C-peptide was investigated. In the current study the effect of C-peptide on the amount of expression, amount of soluble expression and the efficiency of the cleavage by proteases and conversion of proglargine to glargine has been investigated. For this purpose, a construct with shorter C-peptide was designed, optimized and synthesized. Subsequently, the construct was cloned into pET26 expression vector and transformed into Ecoli Bl21(DE3). Then different expression conditions (host, environment, temperature, time, IPTG, OD) were tested and the best condition (shuffle host, LB medium, temperature 30◦, time 8 hours, IPTG 1mM, OD 0.6) was selected. The purification of SUMO proglargine was performed by using nickel-sepharose chromatography and the SUMO proglargine was eluted in 350 mM imidazole, 40 mM Tris and 300 mM NaCl. The SUMO tag was then removed by SUMO protease (20 μl of SUMO protease 200 μg/ml at 37◦ for 3 hours).
Keywords: Insulin glargine, SUMO protease, C-peptide
|